Bu B1 kelime çalışmasında öğrencinin belge adı, tutar, tarih ve sözleşme maddesini birbirinden ayırmasını hedefleyin. Örnekler kurmaca belgelere ilişkindir; derste hukuki koşullar yerine metindeki bilgiyi bulma ve açıklama isteme becerisine odaklanın.

Temel fikir

Önce maaş ile daha geniş anlamlı ücret sözcüğünü karşılaştırın; ardından brüt maaş ve net maaş başlıklarını kesintilerden önceki ve sonraki tutarla eşleştirin. Dil bilgisi odağı belirtisiz ad tamlamasıdır: maaş bordrosu ve iş sözleşmesi. İkinci addaki tamlama ekini görünür kılın. İş sözleşmesini birlikte okuyalım cümlesinde tamlama korunur; sözleşmesi biçiminden sonra n ve belirtme durumu eki gelir.

Karşılaştırılacak kalıplar
İfadeBu bağlamdaki anlamı
maaş bordrosuMaaşın ve kesintilerin dökümü
brüt maaşKesintilerden önceki maaş
kesintiTutardan düşülen miktar
net maaşKesintilerden sonraki maaş
iş sözleşmesiİşe ilişkin sözleşme
maddeSözleşmenin numaralı bölümü
başlangıç tarihiBaşlama günü
ödeme tarihiÖdemenin yapılacağı gün
çalışma süresiÇalışmanın ne kadar sürdüğü

Örnekler

  • Maaş bordrom bugün geldi.
  • Net tutarı burada görebilirsiniz.
  • İş sözleşmesini birlikte okuyalım.
  • Bu rakam brüt maaşı gösteriyor.
  • Kesintiler ayrı bir satırda yazıyor.
  • Sözleşmede başlangıç tarihi var.
  • Çalışma süresi bu bölümde yazıyor.
  • Bu maddeyi açıklayabilir misiniz?

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci brüt tutarı eline geçen tutar gibi yorumlayabilir. Sayı hesaplatmak yerine net ve kesinti başlıklarını buldurun. Başka bir dilden sözcük sırasını aktaran öğrencinin iş sözleşmesi ifadesinde ikinci adın ekini düşürüp düşürmediğine de bakın.

Kendin dene

  1. Kesintilerden önceki tutar: ___ maaş. (brüt / net)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    brüt

    brüt: İpucu kesintilerden önceki tutarı soruyor; bu yüzden kalan tutarı anlatan net seçeneği uygun değil. Öğrenci gerekçesini zaman ilişkisi üzerinden açıklayabilir.

  2. Maaş ve kesintilerin dökümü: maaş ___. (bordrosu / sözleşmesi)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bordrosu

    bordrosu: Maaş ve kesintilerin dökümü bir maaş bordrosunu tanımlar. Sözleşme ise taraflar arasındaki anlaşmayı anlatır; belgelerin işlevleri farklıdır.

  3. İş ___ birlikte okuyalım. (sözleşmesi → belirtili nesne)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sözleşmesini

    sözleşmesini: Okuyalım fiilinin nesnesi belirli bir iş sözleşmesidir. Sözleşmesi biçimi korunur, araya n girer ve sonuna belirtme durumu eki i eklenir.

  4. İşe başlama gününü hangi başlık gösterir? (başlangıç tarihi / ödeme tarihi)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    başlangıç tarihi

    başlangıç tarihi: Soruda ödeme günü değil, işe başlama günü aranıyor. Öğrencinin tarih sözcüğünü tek başına tanıması yetmez; başlığın ilk sözcüğünü de anlaması gerekir.

Bugün kullan

Sınıfa iki kurmaca belge başlığı verin. Öğrencilerden başlangıç tarihi ile ödeme tarihini ayırmalarını, bir sözleşme maddesi için kibar bir açıklama sorusu yazmalarını ve belge adını belirtili nesne olarak kullanmalarını isteyin.