Bu çalışmada öğrenciden yalnızca bir özür kalıbı değil, muhatabın işini nasıl etkilediğini de belirten kısa bir metin bekleyin. Önce örnek mesajda olay, özür ve telafi cümlelerini buldurun. Arkadaşına yazan anlatıcının samimi hitabını, nazik hitap içeren ayrı örnekle karşılaştırın.

Temel fikir

Metin planını selamlama, hata ve etkisi, özür, kısa açıklama, somut telafi ve kapanış olarak kurdurun. Dosyaları karıştırdığım için özür dilerim cümlesinde gerekçe bildiren bölüm, özür dilenen davranışı adlandırır. Senden özür dilerim kalıbında muhatap ayrılma durumundadır; bunu sana gönderdim sözündeki yönelme durumuyla karşılaştırın. Öğrencinin bütün mesajda aynı hitabı sürdürmesini ve telafi cümlesinde yapılacak işi zamanıyla birlikte belirtmesini isteyin.

Metni oku

Merhaba Deniz,

Dün sana yanlış dosyayı gönderdim. Dosyaları karıştırdığım için özür dilerim. Dosyaların adları birbirine çok benziyordu; acele ettim ve yanlış olanı seçtim. Bu yüzden çalışman gecikti. Bu hata için gerçekten üzgünüm.

Doğru dosyayı bu akşam göndereceğim. Göndermeden önce dosyanın adını ve içeriğini kontrol edeceğim. Uygunsan yarın saat üçte yeniden görüşebiliriz. Böylece dosyayı birlikte açıp eksik bilgileri tamamlayabiliriz. Bu saat sana uygun mu?

Sevgiler, Ece

Örnekler

  • Dün sana yanlış dosyayı gönderdim.
  • Doğru dosyayı bu akşam göndereceğim.
  • Bu hata için gerçekten üzgünüm.
  • Dosyaları karıştırdığım için özür dilerim.
  • Mesajını geç gördüm ve hemen cevap veremedim.
  • Senden bu hata için özür dilerim.
  • Sizi beklettiğim için özür dilerim.
  • Uygunsan yarın saat üçte yeniden görüşebiliriz.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Özür dilerim ama sen de… diye başlayan açıklama, sorumluluğu muhataba yükleyen bir suçlamaya dönüşebilir. Öğrencinin hatayı kendi eylemiyle anlatıp anlatmadığını kontrol edin. Üzgünüm tek başına pişmanlığı belirtir; ne olduğu ve nasıl telafi edileceği ayrıca anlaşılmalıdır.

Kendin dene

  1. Özrü yapılan davranışa bağlayan sözü seçin: Dosyaları karıştırdığım ___ özür dilerim. (için / ama)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    için

    için, dosyaları karıştırma eylemini özrün gerekçesi olarak bağlar. Ama bir karşıtlık bağlacıdır; bu yan cümleyi aynı işlevle ana cümleye bağlayamaz.

  2. Arkadaşa yöneltilen özür cümlesini tamamlayın: ___ özür dilerim. (Senden / Sana)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Senden

    senden, özür dilenen kişiyi belirtir. Öğrenci sana seçmişse gönderme eylemindeki alıcıyla özür kalıbının istediği durum ekini karıştırmış olabilir.

  3. Yanlış dosyayı siz gönderdiniz. Muhatabı suçlamadan kendi davranışınızı belirten cümleyi seçin: Dosyaları karıştırdım. / Sen de beni uyarmadın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Dosyaları karıştırdım.

    Dosyaları karıştırdım. hatayı yazanın kendi eylemi olarak sunar. Diğer seçenek, uyarı yapmadığı için muhatabı suçlar; dil bilgisi bakımından mümkün olsa da özrün etkisini zayıflatır.

  4. Telafi için belirli bir zaman veren ifadeyi seçin: Doğru dosyayı ___ göndereceğim. (bu akşam / bir ara)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bu akşam

    bu akşam, doğru dosyanın ne zaman geleceğini açıklar. Bir ara belirli bir zaman vermediği için muhatap çalışmasına ne zaman devam edebileceğini bilemez.

Bugün kullan

Öğrencilerden yanlış dosya gönderdikleri bir arkadaşlarına 60–80 sözcüklük mesaj yazmalarını isteyin. Selamlama, hata, etkisi, özür, kısa açıklama, belirli bir zamanda yapılacak telafi ve kapanış bulunsun. Ardından özür cümlesini ve zaman ifadesini işaretletsinler; arkadaşlarının bir sonraki adımı anlayıp anlayamayacağını tartışın.