Deze zinnen en gesprekken zijn voor de les geschreven en komen niet uit een serie. Je leert dua (gebed of zegenwens), beddua (een wens dat iemand kwaad overkomt) en ergernis zonder kwade wensen herkennen. Het gaat om taalgebruik; je hoeft er geen religieuze overtuiging voor te delen.

Het idee

Lees de hele formule binnen de situatie. Allah razı olsun drukt dankbaarheid uit als zegenwens en wenst letterlijk Gods welbehagen. Allah korusun vraagt om bescherming of weert een gevreesde mogelijkheid af. De gebiedende vormen van de derde persoon olsun, korusun en versin drukken hier wensen uit, geen voorspellingen. Hay aksi! uit lichte ergernis; Kahretsin! is een scherpere, onbeleefde vloek tegen de situatie in ons voorbeeld. Geen van beide is hier tegen een persoon gericht.

Voorbeelden

  • Allah senden razı olsun, komşum.God zegene je, buurman / buurvrouw.
  • Allah seni korusun, yavrum.God bescherme je, mijn kind.
  • Allah iyiliğini versin, arkadaşım!Nou zeg, beste vriend / vriendin!
  • — Ağır kutuları kapına kadar getirdim. — Allah razı olsun, çok yardımcı oldun.— Ik heb de zware dozen tot aan je deur gebracht. — God zegene je, je hebt me enorm geholpen.
  • — Bu raf düşerse biri yaralanabilir. — Allah korusun! Hemen tamir edelim.— Als deze plank valt, kan iemand gewond raken. — God verhoede het! Laten we hem meteen repareren.
  • — Anahtarı buzdolabına koymuşum. — Allah iyiliğini versin! Oraya hiç bakmadık.— Blijkbaar heb ik de sleutel in de koelkast gelegd. — Nou zeg! Daar hebben we helemaal niet gekeken.
  • — Hay aksi! Çorbayı taşırdım. — Ocağı kapat, birlikte temizleriz.— Verdorie! Ik heb de soep laten overkoken. — Zet het fornuis uit, we maken het samen schoon.
  • — Kahretsin! Dosyayı kaydetmeden kapattım. — Belki otomatik bir kopyası vardır.— Verdomme! Ik heb het bestand gesloten zonder het op te slaan. — Misschien is er een automatische kopie.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Lees Allah iyiliğini versin! niet automatisch als een bedankje omdat iyilik goedheid betekent. Na de vergissing met de koelkast is het een mild verwijt, ongeveer “Nou zeg!”. De relatie, toon en vorige zin tellen mee. Omgekeerd wenst Allah korusun! juist dat een ramp niet gebeurt.

Probeer het zelf

  1. Een buurman draagt je dozen. Vul het bedankje aan: Allah ___ olsun. Schrijf het ontbrekende woord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    razı

    razı: het dragen van de dozen helpt de spreker. Het woord maakt dus een dankbare zegenwens compleet, geen verzoek om bescherming.

  2. Je hoopt dat een gevreesd ongeluk niet gebeurt. Vul de beschermende wens aan: Allah ___!

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    korusun

    korusun: het ongeluk wordt gevreesd, niet gewenst. De spreker hoopt dat het uitblijft en voorspelt niet dat het gaat gebeuren.

  3. Een vriend heeft de sleutel in de koelkast gelegd. Je zegt Allah iyiliğini versin!: sitem (verwijt) of teşekkür (dank)?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sitem

    sitem: de vreemde plek van de sleutel verklaart de ergernis. Er is geen dienst bewezen waarvoor iemand zou bedanken.

  4. Je soep kookt over. Kies de milde uitroep van ergernis: Hay aksi! of Allah razı olsun.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    Hay aksi

    Hay aksi: de overgekookte soep is een klein ongelukje. Deze keuze drukt ergernis uit over wat er gebeurde; de andere zou iemand bedanken.

Gebruik het vandaag

Schrijf twee originele gesprekjes van twee beurten: een bedankje voor hulp en een reactie op een onschuldige fout. Benoem de bedoeling en onderstreep de aanwijzing in de eerste beurt. Leg de sterkere uitroep in het laatste voorbeeld uit zonder die tegen iemand te richten.