doktor (dokter): doktorum, doktora, doktordan

Het idee

Het woord eindigt op de stemhebbende medeklinker r en de laatste klinker o is een achterklinker en rond. Daarom gelden de achtervormen, en bij de viervormige uitgangen u: doktorlar, doktora, doktorda, doktordan, doktorum, doktoru, doktorun, doktorumuz. Niets verzacht: de r blijft, anders dan bij kitap → kitabı. Na een medeklinker heeft de datief geen tussenklank nodig: doktora, niet doktorya.

Voorbeelden

• Yarın doktora gidiyorum.Morgen ga ik naar de dokter.
• Doktorumuz bugün hastanede.Onze dokter is vandaag in het ziekenhuis.
• Doktordan randevu aldım.Ik heb een afspraak gemaakt bij de dokter.In het Turks neem je een afspraak „van” de dokter, dus staat de ablatief -dan waar het Nederlands „bij” zegt.
• Ben doktorum.Ik ben arts.Hier is -um de persoonsuitgang voor „ik ben”, niet het bezit. Hetzelfde woord doktorum betekent ook „mijn dokter”; het voornaamwoord ben en de context beslissen.
• Doktorum bugün izinli.Mijn dokter heeft vandaag vrij.
• Doktoru çok seviyoruz.We vinden de dokter erg aardig.Hier markeert -u een bepaalde dokter als lijdend voorwerp. In een andere zin betekent dezelfde spelling „zijn of haar dokter”.
• Doktorun çantası masada.De tas van de dokter staat op tafel.Doktorun is de genitief („van de dokter”) en çantası draagt de bijpassende bezitsuitgang. Alleen kan doktorun ook „jouw dokter” betekenen.
• doktorlarımızanaar onze doktersdoktor·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze·a-e / -a / -ye / -ya: naar, aan
• doktorundanمن طبيبه أو طبيبتهdoktor·u-i / -si: zijn, haar·nTussen-n: evinde, evinden, evine·dan-den / -dan / -ten / -tan: van, uit

Let op

Doktorum kan „mijn dokter” of „ik ben arts” betekenen, en doktoru „de dokter” (lijdend voorwerp) of „zijn of haar dokter”. Beslis niet op de vorm alleen, maar op de zin: Doktorum izinli is „mijn dokter heeft vrij”, Ben doktorum is „ik ben arts”.

Probeer het zelf

1. Voeg de datief toe aan doktor (dokter): naar de dokter.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   doktora

   doktora: de laatste klinker o is een achterklinker en de datief na een medeklinker is gewoon -a, dus er komt geen y bij.

2. Voeg aan doktor (dokter) de uitgang voor „onze” toe: onze dokter.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   doktorumuz

   doktorumuz: de ronde o vraagt in de viervormige uitgang om u, en na een medeklinker is het -umuz.

3. Voeg de ablatief toe aan doktor (dokter): van de dokter.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   doktordan

   doktordan: r is stemhebbend, dus de ablatief begint met d, en de achterklinker geeft -dan.

4. Zeg „ik ben arts”: voeg aan doktor de persoonsuitgang toe.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   doktorum

   doktorum: hier is -um de persoonsuitgang „ik ben”, geschreven als „mijn dokter”; het voornaamwoord ben toont de betekenis.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over doktoren die je kent en gebruik doktorum, doktora en doktordan elk één keer.