yemek: maaltijd, gerecht en akşam yemeği

Het idee

Yemek betekent maaltijd, eten of een bereid gerecht. De laatste k wordt ğ voor een uitgang die met een klinker begint: yemeği, yemeğe, yemeğin, yemeğim. Voor een medeklinker blijft hij staan: yemekler, yemekte, yemekten. In een samenstelling krijgt het tweede zelfstandig naamwoord -i: het avondeten is akşam yemeği en de lunch is öğle yemeği, en elke volgende uitgang heeft een verbindende n nodig: akşam yemeğinde (tijdens het avondeten).

Voorbeelden

• Annem yemek yapıyor.Mijn moeder kookt.Een algemeen lijdend voorwerp blijft zonder uitgang: yemek yapıyor betekent "kookt". Alleen voor één bepaalde maaltijd komt er een -i bij.
• Annemin yemeğini çok seviyorum.Ik hou erg van het eten van mijn moeder.De bezitter krijgt -in (annemin), het bezit -i (yemeği); de accusatief -i heeft dan een verbindende n nodig: yemeğini.
• Yemeğe geliyor musun?Kom je mee-eten?
• Akşam yemeği saat yedide.Het avondeten is om zeven uur.Twee zelfstandige naamwoorden naast elkaar vormen een samenstelling: akşam (avond) en yemeği, met -i op het tweede. Öğle yemeği is de lunch.
• Yemekten sonra çay içiyoruz.Na het eten drinken we thee.Het woord sonra (na) vraagt de ablatief: yemekten sonra. De k blijft, want -ten begint met een medeklinker.
• Bu yemeğin tarifi kolay.Het recept voor dit gerecht is makkelijk.Hier betekent yemeğin "van dit gerecht" (genitief). Dezelfde vorm betekent ook "jouw maaltijd", dus de rest van de zin beslist.
• yemeklerimizonze gerechtenyemek·lerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze
• yemeğimizdenvan ons etenyemeğ·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze·den-den / -dan / -ten / -tan: van, uit
• yemektetijdens het etenyemek·te-de / -da / -te / -ta: in, op, bij

Let op

Zeg niet akşam yemek: in een samenstelling draagt het tweede woord -i, dus akşam yemeği. Let ook op yemeğin: het betekent zowel 'van de maaltijd' als 'jouw maaltijd', en de zin laat zien welke bedoeld is.

Probeer het zelf

1. Voeg "mijn" toe aan yemek (maaltijd): mijn maaltijd.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yemeğim

   yemeğim: de uitgang -im begint met een klinker, dus de k wordt ğ, en na de voorklinker e volgt i.

2. Maak het meervoud van yemek (maaltijd).

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yemekler

   yemekler: -ler begint met de medeklinker l, dus de k blijft staan.

3. Het avondeten is om zeven uur. Maak de samenstelling af met yemek.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yemeği

   yemeği: in akşam yemeği krijgt het tweede woord -i, en vóór die klinker wordt de k zacht.

4. Voeg de locatief toe aan yemek (maaltijd): tijdens het eten.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yemekte

   yemekte: -te begint met een medeklinker, dus de k blijft; het is t omdat k stemloos is.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over je maaltijden: één over het avondeten met akşam yemeği, één over je eigen maaltijd met yemeğim en één over wat je daarna doet met yemekten sonra.