yemek: posiłek, danie i akşam yemeği

Zasada

Yemek znaczy posiłek, jedzenie lub gotowe danie. Końcowe k zmienia się w ğ przed końcówką zaczynającą się od samogłoski: yemeği, yemeğe, yemeğin, yemeğim. Przed spółgłoską zostaje: yemekler, yemekte, yemekten. W złożeniu drugi rzeczownik dostaje -i, więc kolacja to akşam yemeği, a obiad to öğle yemeği; każda kolejna końcówka wymaga łącznika n: akşam yemeğinde (na kolacji).

Przykłady

• Annem yemek yapıyor.Moja mama gotuje.Dopełnienie ogólne zostaje bez końcówki: yemek yapıyor znaczy „gotuje”. Końcówkę -i dodaje się tylko wtedy, gdy chodzi o konkretny posiłek.
• Annemin yemeğini çok seviyorum.Bardzo lubię jedzenie mojej mamy.Właściciel dostaje -in (annemin), rzecz posiadana -i (yemeği); biernikowe -i wymaga wtedy łącznika n: yemeğini.
• Yemeğe geliyor musun?Przyjdziesz na posiłek?
• Akşam yemeği saat yedide.Kolacja jest o siódmej.Dwa rzeczowniki obok siebie tworzą złożenie: akşam (wieczór) i yemeği z -i przy drugim. Öğle yemeği to obiad.
• Yemekten sonra çay içiyoruz.Po posiłku pijemy herbatę.Słowo sonra (po) wymaga ablatywu: yemekten sonra. Litera k zostaje, bo -ten zaczyna się od spółgłoski.
• Bu yemeğin tarifi kolay.Przepis na to danie jest łatwy.Tu yemeğin znaczy „tego dania” (dopełniacz). Ta sama forma znaczy też „twój posiłek”, więc decyduje reszta zdania.
• yemeklerimiznasze potrawyyemek·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz
• yemeğimizdenz naszego posiłkuyemeğ·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·den-den / -dan / -ten / -tan: z, od
• yemektepodczas posiłkuyemek·te-de / -da / -te / -ta: w, na, przy

Uważaj

Nie mów akşam yemek: w złożeniu drugi rzeczownik ma -i, czyli akşam yemeği. Uważaj też na yemeğin: to znaczy zarówno „posiłku”, jak i „twój posiłek”, a które z nich, pokazuje zdanie.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj do yemek (posiłek) końcówkę „mój”: mój posiłek.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemeğim

   yemeğim: końcówka -im zaczyna się od samogłoski, więc k zmienia się w ğ, a po samogłosce przedniej e następuje i.

2. Utwórz liczbę mnogą od yemek (posiłek).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemekler

   yemekler: -ler zaczyna się od spółgłoski l, więc k zostaje.

3. Kolacja jest o siódmej. Dokończ złożenie z yemek.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemeği

   yemeği: w złożeniu akşam yemeği drugi rzeczownik ma -i, a przed tą samogłoską k zmiękcza się do ğ.

4. Dodaj do yemek (posiłek) miejscownik: podczas posiłku.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yemekte

   yemekte: -te zaczyna się od spółgłoski, więc k zostaje; jest t, bo k jest bezdźwięczne.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o swoich posiłkach: jedno o kolacji z akşam yemeği, jedno o własnym posiłku z yemeğim i jedno o tym, co robisz potem, z yemekten sonra.