Nauczysz się czytać wyrazy pochodzenia arabskiego, perskiego i francuskiego zgodnie z ich turecką wymową. Lekcja nie zawiera nagrania; korzystaj z zapisanych kontrastów i wskazówek dotyczących ułożenia języka.

Zasada

Zapamiętuj tureckie brzmienie zapożyczenia, a nie tylko jego litery. W części wyrazów arabskich i perskich zachowała się długość samogłoski: wydłuż pierwszą samogłoskę w sade i środkową w beraber, bez przerwy i dodatkowej sylaby. Porównaj adet (sztuka) z âdet (zwyczaj): drugie słowo zaczyna się długą samogłoską. W kâr (zysk), inaczej niż w kar (śnieg), samogłoska jest długa, a k powstaje bardziej z przodu, przy podniebieniu twardym. We francuskich zapożyczeniach proje i jilet litera j oznacza dźwięczną głoskę szczelinową: trzymaj język tuż za wałkiem dziąsłowym i przepuszczaj powietrze, jak przy dźwięcznym ş. Tureckie c zaczyna się natomiast krótkim pełnym zwarciem.

Przykłady

  • Bu tasarım oldukça sade.Ten projekt jest dość prosty.
  • Bugün beraber yemek hazırlıyoruz.Dziś razem przygotowujemy jedzenie.
  • Yeni projeyi yarın konuşalım.Porozmawiajmy jutro o nowym projekcie.
  • adetsztuka
  • âdetzwyczaj; nawyk
  • karśnieg
  • kârzysk
  • jiletżyletka
  • beraberrazem

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie każda długa samogłoska ma daszek: sade i beraber zapisujemy bez niego. Nie dopisuj znaków. Długość to podtrzymanie głoski, a nie jej dwukrotne wypowiedzenie ani sam mocniejszy akcent. Nawet znajomy francuski wyraz wymaga tureckich samogłosek i tureckiego r; nie zamieniaj też j na c.

Spróbuj samodzielnie

  1. Który wyraz ma długą samogłoskę w standardowej turecczyźnie: sade (prosty) czy masa (stół)? Wpisz wyraz.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    sade

    sade: w wymowie standardowej pierwsza samogłoska jest długa, podczas gdy masa nie ma takiej długości. Mimo wydłużenia sade nadal ma dwie sylaby.

  2. Uzupełnij pro_e (projekt). Wpisz literę oznaczającą ciągły dźwięczny szum: j lub c.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    j

    j: w proje ta litera oznacza ciągły dźwięczny szum. Zamiana na c dodałaby zwarcie przed szumem, czyli zmieniłaby spółgłoskę.

  3. W zdaniu Bu satıştan kâr ettik. (Zarobiliśmy na tej sprzedaży) wybierz znaczenie kâr: kazanç (zysk) czy kar yağışı (opad śniegu).

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    kazanç

    kazanç: zdanie mówi o zarobionych pieniądzach. Pasuje więc kâr z przednim k i długą samogłoską, a nie kar, czyli śnieg.

  4. W której sylabie wyrazu beraber jest długa samogłoska? Wpisz be, ra lub ber.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ra

    ra: w podziale be-ra-ber długa samogłoska a znajduje się w środkowej sylabie. Wydłużenie nie dodaje czwartej sylaby.

Użyj tego dzisiaj

Przeczytaj trzy zdania, a następnie wymawiaj na przemian adet/âdet i kar/kâr, podając znaczenia. Wydłużaj samogłoski bez dodawania sylab. Potem wypowiedz proje i jilet z ciągłym dźwięcznym szumem przy j i ułóż z każdym nowe zdanie.