Het lettergreepmetrum hece ölçüsü komt veel voor in Turkse volkspoëzie. De zes losse regels zijn voor deze les geschreven en komen niet uit een traditioneel gedicht. Er is geen opname bijgevoegd. Werk vanuit de spelling en lees daarna hardop.

Het idee

Bij hece ölçüsü volgen regels een gemeenschappelijk aantal lettergrepen; 7, 8 en 11 komen veel voor. Tel elke lettergreep tot het einde van de regel mee, ook onbeklemtoonde. In de tabel scheiden streepjes de lettergrepen; / geeft een voorgestelde durak aan, een korte pauze tussen woorden. Zo’n pauze mag geen woord doorsnijden. Het totaal legt geen uniek pauzepatroon vast en sommige regels hebben geen interne pauze. Behoud de gewone woordklemtoon: tellen betekent niet dat elke lettergreep even krachtig klinkt.

Patronen vergelijken
RegelLettergrepen en voorgestelde pauzeAantal
Serin rüzgâr esiyor.Se-rin rüz-gâr / e-si-yor4+3 = 7
İnce perde sallanır.İn-ce per-de / sal-la-nır4+3 = 7
Sarı lamba parlıyor.Sa-rı lam-ba / par-lı-yor4+3 = 7
Akşam oldu, evler sustu.Ak-şam ol-du / ev-ler sus-tu4+4 = 8
Pencerem açıktı, sokak sessizdi.Pen-ce-rem a-çık-tı / so-kak ses-siz-di6+5 = 11
Masada bir fincan, yanında kitap.Ma-sa-da bir fin-can / ya-nın-da ki-tap6+5 = 11

Voorbeelden

  • Serin rüzgâr esiyor.Er waait een koele wind.In versregels kan het werkwoord ook vooraan staan. Dat behoudt zeven lettergrepen, maar verandert de groepering van 4+3 naar 3+4.
  • İnce perde sallanır.Het dunne gordijn wiegt.
  • Sarı lamba parlıyor.De gele lamp schijnt.
  • Akşam oldu, evler sustu.Het werd avond; de huizen verstilden.
  • Pencerem açıktı, sokak sessizdi.Mijn raam stond open; de straat was stil.
  • Masada bir fincan, yanında kitap.Een kopje op tafel, een boek ernaast.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Tel niet alleen beklemtoonde woorden en rek geen klinker uit om het totaal passend te maken. In rüz-gâr hoort â bij één lettergreep, niet bij twee. Een andere werkwoordsvorm kan het metrum veranderen terwijl de zin correct blijft; controleer de hele uitgang.

Probeer het zelf

  1. Hoeveel lettergrepen heeft Serin rüzgâr esiyor? Typ een getal.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    7

    7: se-rin telt 2 lettergrepen, rüz-gâr telt er 2 en e-si-yor telt er 3. De drie woorden leveren dus zeven lettergrepen op, welk woord je ook benadrukt.

  2. Hoeveel lettergrepen heeft Pencerem açıktı, sokak sessizdi? Tel tot het einde en typ een getal.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    11

    11: pen-ce-rem en a-çık-tı leveren 6 lettergrepen; so-kak en ses-siz-di leveren er 5. De laatste di telt ook als je die zacht uitspreekt.

  3. Na welk woord komt de pauze voor 4+4 in Akşam oldu, evler sustu? Typ dat woord.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    oldu

    oldu: ak-şam ol-du maakt de eerste vier lettergrepen vol; ev-ler sus-tu geeft de volgende vier. Een pauze na Akşam zou juist 2+6 opleveren.

  4. Maak een regel van zeven lettergrepen af: İnce perde ___. Kies sallanır of sallanıyor.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    sallanır

    sallanır: in-ce per-de geeft al 4 lettergrepen en sal-la-nır voegt er 3 toe. Sal-la-nı-yor telt er 4, dus met sallanıyor zou de regel acht lettergrepen hebben.

Gebruik het vandaag

Lees de tabel langzaam, tik eenmaal per lettergreep en pauzeer alleen bij /. Lees daarna natuurlijk zonder te tikken. Schrijf twee nieuwe regels van zeven lettergrepen en markeer waar mogelijk een pauze van 4+3 zonder een woord te splitsen.