Vergelijk “Ik werk vandaag thuis” met “omdat ik vandaag thuis werk”: de persoonsvorm verhuist. Gebruik het tweede patroon als geheugensteun voor het Turks, ook in een zelfstandige mededeling. Op A2 oefenen we hier eenvoudige zinnen en redenen met çünkü; andere manieren om bijzinnen te bouwen komen later.

Het idee

In een Nederlandse mededeling staat de persoonsvorm meestal op de tweede plaats; na “omdat” staat hij achteraan. Het Turks kent die omschakeling voor hoofdzinnen niet: Ben bugün evde çalışıyorum en Bugün ben evde çalışıyorum houden het werkwoord achteraan. In Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor heeft elk deel zijn eigen werkwoord aan het eind. We vergelijken de betekenis, niet twee identieke grammaticale constructies. De algemene Turkse regel staat op de gekoppelde pagina over woordvolgorde.

Voorbeelden

  • Ben bugün evde çalışıyorum.Ik werk vandaag thuis.
  • Biz akşam çorba içiyoruz.Wij eten vanavond soep.
  • Çocuklar şimdi bahçede oynuyor.De kinderen spelen nu in de tuin.
  • Bugün evde çalışıyorum çünkü hava çok soğuk.Ik werk vandaag thuis omdat het erg koud is.
  • Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor.Ik wacht op de bus omdat het regent.
  • Çocuklar bahçede oynuyor çünkü hava güzel.De kinderen spelen in de tuin omdat het mooi weer is.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Zet çalışıyorum niet automatisch op de tweede plaats na bugün, naar het voorbeeld van “Vandaag werk ik thuis”. Andere Turkse volgordes zijn mogelijk in een passende context; de eindpositie is een bruikbaar uitgangspunt. Bovendien hoeft niet elke zin een werkwoord te bevatten: hava çok soğuk betekent “het is erg koud”, zonder apart woord voor “is”.

Probeer het zelf

  1. Maak de Turkse vertaling van “Vandaag werk ik thuis” met ben / bugün / evde / çalışıyorum. Zet het werkwoord achteraan en de plaats er direct voor.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    Ben bugün evde çalışıyorum. / Bugün ben evde çalışıyorum.

    Ben bugün evde çalışıyorum. / Bugün ben evde çalışıyorum. In beide zinnen staat de plaats evde direct voor het werkwoord, zoals gevraagd. Beginnen met vandaag leidt niet tot de Nederlandse inversie.

  2. Welk werkwoord in Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor zegt wat ik doe, voordat de reden begint?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bekliyorum

    bekliyorum betekent “ik wacht” en rondt de mededeling over de spreker af. yağıyor hoort bij de reden en zegt dat het regent; dat werkwoord beschrijft niet het wachten.

  3. Schrijf uit Bugün evde çalışıyorum çünkü hava çok soğuk het bijvoeglijk naamwoord dat “koud” betekent.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    soğuk

    soğuk beschrijft het weer als koud; çok versterkt dat tot “erg koud”. Het Nederlandse “is” krijgt hier geen apart Turks werkwoord in deze mededeling in de derde persoon tegenwoordige tijd.

Gebruik het vandaag

Schrijf een Turkse mededeling over vandaag en voeg een reden met çünkü toe. Markeer in beide delen het gezegde en vergelijk de zin met een Nederlandse zin met “omdat”. Oefen verder via de links over woordvolgorde en de tegenwoordige tijd.