Porównaj „Ik werk vandaag thuis” z „omdat ik vandaag thuis werk”: czasownik zmienia miejsce. Drugi wzór przydaje się w tureckim także w samodzielnym zdaniu. Na poziomie A2 ćwiczymy tu proste zdania i przyczyny z çünkü; inne konstrukcje podrzędne pojawią się później.

Zasada

W niderlandzkim zdaniu oznajmującym czasownik osobowy zajmuje zwykle drugą pozycję, a po „omdat” trafia na koniec. Turecki nie stosuje takiej zmiany dla zdań głównych: Ben bugün evde çalışıyorum i Bugün ben evde çalışıyorum zachowują czasownik na końcu. W Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor każda część kończy się własnym czasownikiem. Porównujemy znaczenia, a nie identyczne konstrukcje. Ogólna zasada znajduje się w podlinkowanej lekcji szyku.

Przykłady

  • Ben bugün evde çalışıyorum.Dzisiaj pracuję w domu.
  • Biz akşam çorba içiyoruz.Dziś wieczorem jemy zupę.
  • Çocuklar şimdi bahçede oynuyor.Dzieci bawią się teraz w ogrodzie.
  • Bugün evde çalışıyorum çünkü hava çok soğuk.Dzisiaj pracuję w domu, ponieważ jest bardzo zimno.
  • Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor.Czekam na autobus, ponieważ pada deszcz.
  • Çocuklar bahçede oynuyor çünkü hava güzel.Dzieci bawią się w ogrodzie, ponieważ jest ładna pogoda.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie przesuwaj çalışıyorum automatycznie na drugą pozycję po bugün, na wzór „Vandaag werk ik thuis”. W odpowiednim kontekście turecki dopuszcza inne szyki; pozycja końcowa to punkt wyjścia. Nie każde zdanie potrzebuje też czasownika: hava çok soğuk znaczy „jest bardzo zimno”, bez osobnego odpowiednika „jest”.

Spróbuj samodzielnie

  1. Ułóż turecki odpowiednik niderlandzkiego „Vandaag werk ik thuis” ze słów ben / bugün / evde / çalışıyorum. Czasownik ma być na końcu, a określenie miejsca tuż przed nim.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    Ben bugün evde çalışıyorum. / Bugün ben evde çalışıyorum.

    Ben bugün evde çalışıyorum. / Bugün ben evde çalışıyorum. W obu wersjach miejsce evde stoi tuż przed czasownikiem, zgodnie z poleceniem. Rozpoczęcie od określenia czasu nie wymusza zamiany miejsc podmiotu i czasownika.

  2. Który czasownik w Otobüsü bekliyorum çünkü yağmur yağıyor mówi, co robię, zanim pojawi się przyczyna?

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    bekliyorum

    bekliyorum znaczy „czekam” i zamyka informację o osobie mówiącej. yağıyor należy do uzasadnienia i opisuje deszcz, a nie czekanie.

  3. Wypisz z Bugün evde çalışıyorum çünkü hava çok soğuk przymiotnik oznaczający „zimny”, użyty w uzasadnieniu.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    soğuk

    soğuk określa pogodę jako zimną; çok dodaje znaczenie „bardzo”. W tym tureckim stwierdzeniu w trzeciej osobie czasu teraźniejszego nie potrzeba osobnego czasownika „być”, choć niderlandzki go używa.

Użyj tego dzisiaj

Napisz po turecku zdanie o dzisiejszym dniu i dodaj przyczynę z çünkü. Zaznacz orzeczenie w każdej części i porównaj z niderlandzkim zdaniem z „omdat”. Kontynuuj ćwiczenia w podlinkowanych lekcjach szyku i czasu teraźniejszego.