Czytając tekst historyczny, ustal, o jakim okresie, źródłach i strukturach politycznych jest mowa. Przykłady przedstawiają wymyślone sytuacje związane z lekturą i badaniami, a nie konkretne wydarzenia historyczne.
Zasada
Grupuj słowa według znaczenia: dönem i yüzyıl umieszczają wydarzenia w czasie; belge, arşiv i kaynak dotyczą materiałów źródłowych; imparatorluk i cumhuriyet nazywają formy polityczne. Kontekst rozstrzyga, czy tarih oznacza historię, czy datę: porównaj tarih araştırması z belgenin tarihi. Ucz się całych połączeń, takich jak imparatorluğun kuruluşu, cumhuriyet dönemi i antlaşma imzalamak.
| Tureckie słowo | Znaczenie w tekstach historycznych |
|---|---|
| tarih | historia; data |
| dönem | okres; epoka |
| yüzyıl / asır | wiek; stulecie |
| kaynak | źródło wykorzystywane w badaniach |
| belge | dokument |
| arşiv | archiwum |
| devlet | państwo |
| hükûmet | rząd |
| imparatorluk | imperium |
| cumhuriyet | republika |
| kuruluş | założenie; powstanie |
| bağımsızlık | niepodległość; niezależność |
| savaş | wojna |
| barış | pokój |
| antlaşma | traktat |
| sınır | granica |
Przykłady
- Bu bölüm imparatorluğun kuruluşunu anlatıyor.Ten rozdział opisuje powstanie imperium.
- Arşivde eski bir antlaşma bulduk.W archiwum znaleźliśmy dawny traktat.
- Bu derste cumhuriyet dönemini inceliyoruz.Na tej lekcji analizujemy okres republikański.
- Metinde devletin kurumları ile hükûmetin kararları ayrı ayrı ele alınıyor.W tekście osobno omawia się instytucje państwa i decyzje rządu.
- Belgenin tarihi silinmiş, ancak kullanılan dil dönemi anlamamıza yardımcı oluyor.Data na dokumencie się zatarła, ale użyty język pomaga nam określić okres.
- İki tarihçi aynı kaynağı farklı yorumluyor.Dwoje historyków różnie interpretuje to samo źródło.
- Bu harita savaş öncesindeki sınırları gösteriyor.Ta mapa pokazuje granice sprzed wojny.
- Sergide bağımsızlık ve barış temaları öne çıkıyor.Na wystawie na pierwszy plan wysuwają się tematy niepodległości i pokoju.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie zastępuj automatycznie hükûmet słowem devlet. Hükûmet değişti mówi o zmianie rządu, a nie o upadku państwa. W tekście historycznym kaynak może oznaczać dokument będący źródłem informacji, nie źródło wody.
Spróbuj samodzielnie
Sprawdziliśmy ___ listu, aby ustalić, kiedy go napisano. Wybierz tarihini lub sınırını.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
tarihini
tarihini: chcemy ustalić, kiedy napisano list, więc sprawdzamy jego datę. Sınırını oznaczałoby jego granicę i nie odpowiadałoby na pytanie o czas.
Tekst dotyczy ministrów sprawujących wówczas urząd, a nie wszystkich instytucji państwa. Wybierz devlet lub hükûmet.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
hükûmet
hükûmet: wskazówka zawęża temat do ministrów sprawujących wówczas urząd. Devlet odnosiłoby się do szerszej struktury politycznej.
Napisz jedno tureckie słowo oznaczające stulecie, czyli okres stu lat.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
yüzyıl / asır
yüzyıl / asır: oba słowa oznaczają stulecie. Samo dönem nie określa długości okresu, więc nie wyraża podanych stu lat.
Dokument pokojowy podpisany przez dwa państwa: wybierz antlaşma lub arşiv.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
antlaşma
antlaşma: opis dotyczy podpisanego porozumienia między państwami. Arşiv może przechowywać taki dokument, ale nie jest samym porozumieniem.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Sprawdziliśmy ___ listu, aby ustalić, kiedy go napisano. Wybierz tarihini lub sınırını.
Tekst dotyczy ministrów sprawujących wówczas urząd, a nie wszystkich instytucji państwa. Wybierz devlet lub hükûmet.
Napisz jedno tureckie słowo oznaczające stulecie, czyli okres stu lat.
Dokument pokojowy podpisany przez dwa państwa: wybierz antlaşma lub arşiv.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Opisz wymyśloną wystawę historyczną w czterech zdaniach. Nazwij okres, opisz źródło i użyj dwóch pojęć politycznych. Przy każdym użyciu tarih zadbaj o to, by było jasne, czy chodzi o historię, czy o datę.