A cidadezinha confia no relojoeiro, mas ele não consegue se decidir a viajar por uma semana. Acompanhe o conserto e perceba quando sua maneira de trabalhar muda. O que precisa mudar para que ele possa se ausentar?

A ideia

Leia o conserto e a transmissão de conhecimentos como dois acontecimentos ligados. O relógio volta a funcionar, mas o caderno ajuda a resolver uma dificuldade que uma peça nova não elimina. Baseie sua interpretação do final em ações e objetos: a entrega da chave, as respostas às perguntas e a passagem de volta. Diferencie os fatos daquilo que esses detalhes sugerem.

Leia o texto

Kasabanın meydanındaki saat, kırk yıldır Rıza Usta'ya emanetti. Fırıncı sabah tezgâhını açarken, çocuklar okuldan dönerken başlarını kaldırıp ona bakardı. Herkesin cebinde telefon vardı ama meydandaki saatin sesi başka türlü bir güven veriyordu. Saat birkaç dakika geri kalsa bile dükkânın kapısında biri belirirdi.

Rıza Usta o sonbahar kız kardeşini görmek için bir haftalığına kasabadan ayrılmak istiyordu. Biletini iki kez almış, ikisinde de son anda vazgeçmişti. Üç yıldır yanında çalışan Derya küçük saatleri tek başına onarıyordu. Yine de kuledeki saate çıkılacağı zaman ustası alet çantasını kimseye bırakmazdı. Derya hangi parçanın neden değiştiğini sorduğunda, “Sen şimdi müşterilerle ilgilen, sonra anlatırım,” derdi. O sonra bir türlü gelmezdi.

Yola çıkmayı düşündüğü günden iki gün önce meydandaki saat durdu. Kasabalılar meydanda sessizce bekliyordu. Rıza Usta, Derya'yla birlikte kuleye çıktı. Aşınmış parçayı görünce ne yapılacağını hemen anladı. “Yedeği dükkânda, sağdaki üçüncü çekmecede,” dedi. Derya aşağı indi ama bütün çekmeceler birbirine benziyordu. Üzerlerinde ne bir ad ne de bir işaret vardı.

Dükkâna döndüklerinde Rıza Usta elini çekmeceye uzattı. Sonra durdu. Çekmeceyi açmak yerine tabureye oturdu. “Ben burada olmasaydım ne yapacaktın?” diye sordu. Derya bir süre sustu. “Parçayı değiştirebilirim. Ama senin aklından geçeni okuyamam.” Usta ilk kez bu cevabı bir itiraz değil, bir açıklama olarak dinledi. Rıza anahtarı Derya'ya uzattı. Birlikte çekmeceleri açıp içindekileri adlandırdılar. Derya her çekmeceye bir etiket yapıştırdı.

Kuleye yeniden çıktıklarında Rıza Usta bu kez geride durdu. Derya parçayı dikkatle değiştirdi. Usta yapılan işi kontrol etti; saat yeniden işlemeye başladı. Aşağıdan birkaç kişi el salladı. Rıza Usta'nın içi rahatladı, fakat saatin yeniden işlemesi, bütün sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyordu. Bilgisini paylaşmadıkça dükkândan ayrılamayacağını anlamıştı.

O akşam Derya bir defter açtı. Yalnızca parçaların adlarını değil, ustanın onları hangi belirtilere bakarak değiştirdiğini de yazdı. Bazı yerlere küçük çizimler ekledi. Rıza Usta anlatırken ilk kez sözünün kesilmesine kızmıyordu. Derya anlamadığı yerde soruyor, usta başka bir örnek veriyordu.

İki gün sonra Rıza Usta otobüs durağında bekliyordu. Dönüş biletini cebine koydu. Onarım defteri dükkânda kalmıştı. Meydandaki saat sekizi vurdu. Usta ayağa kalkıp dükkâna doğru bir adım attı, ardından gülümsedi ve otobüse döndü. Saat onsuz da çalışıyordu.

Exemplos

  • Rıza anahtarı Derya'ya uzattı.Rıza estendeu a chave para Derya.
  • Derya parçayı dikkatle değiştirdi.Derya trocou a peça com cuidado.
  • Kasabalılar meydanda sessizce bekliyordu.Os moradores da cidadezinha esperavam em silêncio na praça.
  • Çekmeceyi açmak yerine tabureye oturdu.Em vez de abrir a gaveta, ele se sentou no banquinho.
  • Saatin yeniden işlemesi, bütün sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyordu.O fato de o relógio voltar a funcionar não significava que o problema inteiro estava resolvido.
  • Dönüş biletini cebine koydu.Ele colocou a passagem de volta no bolso.
  • Bilgisini paylaşmadıkça dükkândan ayrılamayacağını anlamıştı.Ele havia percebido que não conseguiria se ausentar da oficina se não compartilhasse seus conhecimentos.

A leitura usa uma voz turca sintética disponível no dispositivo. A qualidade e a disponibilidade variam; ela não avalia sua pronúncia.

Atenção

Em Saat onsuz da çalışıyordu, onsuz da significa “mesmo sem ele”. Isso não prova que a cidadezinha nunca mais precisará do relojoeiro. Da mesma forma, a passagem de volta indica uma ausência temporária, não o abandono definitivo da profissão.

Experimente

  1. Por quanto tempo o relojoeiro queria viajar? Escreva em turco a duração indicada no texto.

    Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta

    bir hafta / yedi gün

    bir hafta / yedi gün: ele quer visitar a irmã por uma semana. Os dois dias citados depois dizem respeito ao momento da partida, não à duração da visita.

  2. Quem trocou a peça do relógio? Escreva o nome.

    Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta

    Derya

    Derya: ela troca a peça enquanto o relojoeiro fica atrás. O fato de ele conferir o trabalho depois não significa que tenha feito a troca.

  3. Qual interpretação a passagem de volta apoia? Escolha: ara veriyor / işi bırakıyor.

    Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta

    ara veriyor

    ara veriyor: ele guarda a passagem de volta e deixa o caderno de consertos na oficina. Esses detalhes indicam uma pausa no trabalho; o conto não diz que ele se aposenta.

  4. O que os desenhos de Derya poderiam facilitar? Escolha: bilgiyi aktarmayı / dükkânı kapatmayı.

    Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta

    bilgiyi aktarmayı

    bilgiyi aktarmayı: os desenhos complementam os nomes das peças e as observações sobre os defeitos. Podem ajudar a entender o conserto sem depender inteiramente da memória do mestre.

Use hoje

Resuma a mudança de comportamento do relojoeiro em quatro frases em turco. Sustente duas delas com detalhes do conto. Depois imagine como a oficina poderá funcionar após a volta dele, deixando claro que essa previsão é uma possibilidade.