Le bourg fait confiance à son horloger, mais celui-ci ne parvient pas à partir une semaine. Suivez la réparation et repérez le moment où sa façon de travailler change. Que faut-il changer pour qu’il puisse s’absenter ?

Le principe

Lisez la réparation et la transmission du savoir comme deux événements liés. L’horloge repart, mais le cahier répond à une difficulté qu’une pièce neuve ne peut pas résoudre. Fondez votre interprétation de la fin sur les gestes et les objets : la clé transmise, les réponses aux questions et le billet de retour. Distinguez les faits de ce que ces indices suggèrent.

Lire le texte

Kasabanın meydanındaki saat, kırk yıldır Rıza Usta'ya emanetti. Fırıncı sabah tezgâhını açarken, çocuklar okuldan dönerken başlarını kaldırıp ona bakardı. Herkesin cebinde telefon vardı ama meydandaki saatin sesi başka türlü bir güven veriyordu. Saat birkaç dakika geri kalsa bile dükkânın kapısında biri belirirdi.

Rıza Usta o sonbahar kız kardeşini görmek için bir haftalığına kasabadan ayrılmak istiyordu. Biletini iki kez almış, ikisinde de son anda vazgeçmişti. Üç yıldır yanında çalışan Derya küçük saatleri tek başına onarıyordu. Yine de kuledeki saate çıkılacağı zaman ustası alet çantasını kimseye bırakmazdı. Derya hangi parçanın neden değiştiğini sorduğunda, “Sen şimdi müşterilerle ilgilen, sonra anlatırım,” derdi. O sonra bir türlü gelmezdi.

Yola çıkmayı düşündüğü günden iki gün önce meydandaki saat durdu. Kasabalılar meydanda sessizce bekliyordu. Rıza Usta, Derya'yla birlikte kuleye çıktı. Aşınmış parçayı görünce ne yapılacağını hemen anladı. “Yedeği dükkânda, sağdaki üçüncü çekmecede,” dedi. Derya aşağı indi ama bütün çekmeceler birbirine benziyordu. Üzerlerinde ne bir ad ne de bir işaret vardı.

Dükkâna döndüklerinde Rıza Usta elini çekmeceye uzattı. Sonra durdu. Çekmeceyi açmak yerine tabureye oturdu. “Ben burada olmasaydım ne yapacaktın?” diye sordu. Derya bir süre sustu. “Parçayı değiştirebilirim. Ama senin aklından geçeni okuyamam.” Usta ilk kez bu cevabı bir itiraz değil, bir açıklama olarak dinledi. Rıza anahtarı Derya'ya uzattı. Birlikte çekmeceleri açıp içindekileri adlandırdılar. Derya her çekmeceye bir etiket yapıştırdı.

Kuleye yeniden çıktıklarında Rıza Usta bu kez geride durdu. Derya parçayı dikkatle değiştirdi. Usta yapılan işi kontrol etti; saat yeniden işlemeye başladı. Aşağıdan birkaç kişi el salladı. Rıza Usta'nın içi rahatladı, fakat saatin yeniden işlemesi, bütün sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyordu. Bilgisini paylaşmadıkça dükkândan ayrılamayacağını anlamıştı.

O akşam Derya bir defter açtı. Yalnızca parçaların adlarını değil, ustanın onları hangi belirtilere bakarak değiştirdiğini de yazdı. Bazı yerlere küçük çizimler ekledi. Rıza Usta anlatırken ilk kez sözünün kesilmesine kızmıyordu. Derya anlamadığı yerde soruyor, usta başka bir örnek veriyordu.

İki gün sonra Rıza Usta otobüs durağında bekliyordu. Dönüş biletini cebine koydu. Onarım defteri dükkânda kalmıştı. Meydandaki saat sekizi vurdu. Usta ayağa kalkıp dükkâna doğru bir adım attı, ardından gülümsedi ve otobüse döndü. Saat onsuz da çalışıyordu.

Exemples

  • Rıza anahtarı Derya'ya uzattı.Rıza a tendu la clé à Derya.
  • Derya parçayı dikkatle değiştirdi.Derya a remplacé la pièce avec précaution.
  • Kasabalılar meydanda sessizce bekliyordu.Les habitants attendaient en silence sur la place.
  • Çekmeceyi açmak yerine tabureye oturdu.Au lieu d’ouvrir le tiroir, il s’est assis sur le tabouret.
  • Saatin yeniden işlemesi, bütün sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyordu.Le fait que l’horloge fonctionne à nouveau ne signifiait pas que tout le problème était résolu.
  • Dönüş biletini cebine koydu.Il a mis son billet de retour dans sa poche.
  • Bilgisini paylaşmadıkça dükkândan ayrılamayacağını anlamıştı.Il avait compris qu’il ne pourrait pas s’absenter de la boutique sans transmettre son savoir.

La lecture utilise une voix turque de synthèse disponible sur votre appareil. Sa qualité et sa disponibilité varient ; elle n’évalue pas votre prononciation.

Point de vigilance

Dans Saat onsuz da çalışıyordu, onsuz da signifie « même sans lui ». Cela ne prouve pas que le bourg n’aura plus jamais besoin de lui. De même, le billet de retour indique une absence temporaire, pas un abandon définitif du métier.

À vous de jouer

  1. Combien de temps l’horloger voulait-il s’absenter ? Écrivez en turc la durée indiquée dans le texte.

    Afficher la réponse ou un exemple de réponse

    bir hafta / yedi gün

    bir hafta / yedi gün : il souhaite rendre visite à sa sœur pendant une semaine. Les deux jours évoqués ensuite concernent la date du départ, pas la durée du séjour.

  2. Qui a remplacé la pièce de l’horloge ? Écrivez le prénom.

    Afficher la réponse ou un exemple de réponse

    Derya

    Derya : c’est elle qui remplace la pièce pendant que l’horloger reste en retrait. Le contrôle effectué ensuite par le maître ne fait pas de lui l’auteur du remplacement.

  3. Quelle interprétation le billet de retour appuie-t-il ? Choisissez : ara veriyor / işi bırakıyor.

    Afficher la réponse ou un exemple de réponse

    ara veriyor

    ara veriyor : il garde un billet de retour et laisse le cahier de réparation à la boutique. Ces détails indiquent une pause ; le récit ne dit pas qu’il prend sa retraite.

  4. Que pourraient faciliter les dessins de Derya ? Choisissez : bilgiyi aktarmayı / dükkânı kapatmayı.

    Afficher la réponse ou un exemple de réponse

    bilgiyi aktarmayı

    bilgiyi aktarmayı : les dessins complètent les noms des pièces et les observations utiles au diagnostic. Ils permettent de comprendre la réparation sans dépendre entièrement de la mémoire du maître.

À utiliser aujourd’hui

Résumez le changement d’attitude de l’horloger en quatre phrases turques. Appuyez deux phrases sur des détails du récit. Imaginez ensuite comment la boutique pourrait fonctionner à son retour, en présentant cette idée comme une possibilité.