Seçenek bağlaçları: veya, ya da, ya … ya

Temel fikir

Veya ile ya da, günlük dilde seçenek sunarken çoğu zaman birbirinin yerine kullanılabilir. Tekrarlı ya … ya … bağlacı, seçimi öne çıkarır; her ya, bağladığı seçeneğin başında yer alır. İkinci bölüm ya da biçiminde de kurulabilir: Ya erken çıkalım ya da burada bekleyelim. Sınıfta önce aynı görevdeki sözcükleri, sonra yer bildiren öbekleri ve tam cümleleri karşılaştırın. Bu sayfada fiil çekimini yeniden öğretmek yerine ilgili biçim sayfasına yönlendirin.

Örnekler

• Çorbaya mercimek veya nohut koyabilirsin.
• Bugün resim yapalım ya da yürüyelim.
• Ya balkonda ya salonda oturalım.
• Çorbaya mercimek ya da nohut koyabilirsin.
• Ya erken çıkalım ya da burada bekleyelim.
• Bana mesaj yazabilir veya beni arayabilirsin.
• Bir renk seç: ya mavi ya yeşil.

Dikkat et

Ya da ayrı yazılır; yada yazımını düzeltin. Matematikteki mantıksal ayrımı günlük dilin her cümlesine uygulamayın: veya kullanılması iki seçeneğin birlikte gerçekleşeceğini garanti etmez. Çorba örneğinde iki malzemeyi karıştırmanın yasak olduğu da söylenmez. Tek seçim istendiğini göstermek için Bir renk seç gibi açık bir bağlam verin.

Kendin dene

1. Boşluğu seçenek bildiren bir bağlaçla doldurun. Bu derste ele alınan iki tekli bağlaç da kabul edilir.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   veya / ya da

   veya / ya da: Boşluğun iki yanında aynı görevde iki malzeme adı bulunuyor. Her iki yanıt da seçenek sunar; cümle karışım yapılıp yapılamayacağını ayrıca belirtmez.

2. İki boşluğu aynı sözcükle tamamlayarak tekrarlı bağlaç kurun. Sözcüğü yalnızca bir kez yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ya

   ya: Tam cümle Ya bugün ya yarın karar ver. olur. Değişen şey kararın içeriği değil zamanıdır; tekrarlanan sözcük iki zaman ifadesini ayrı ayrı işaretler.

3. İki sözcükten oluşan seçenek bağlacının yazımını düzeltin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ya da

   ya da: Düzeltme, bağlacın iki sözcüğünü ayırır. Öğrenci burada ada ek getirmediği için sözcükleri bitiştirmemelidir.

4. Tekrarlı bağlacın ikinci bölümünü tamamlayın. Hem kısa hem genişletilmiş biçim kabul edilir.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   ya / ya da

   ya / ya da: Baştaki Ya, evde yemek yapmayı ilk seçenek olarak sunmuştur. Boşluğa gelen bölüm dışarıda yemeyi ikinci seçenek olarak başlatır; iki biçim de bu görevi yapar.

Bugün kullan

Öğrencilerden hafta sonu için iki etkinliği önce veya, sonra ya da ile bağlamalarını isteyin. Ardından ya … ya … ile bir seçim sunsunlar ve ikinci ya sonrasına da ekleyerek yapıyı yeniden kursunlar.