Bu derste öğrencinin hastane sahnesindeki kişileri ve olay sırasını ayırt etmesini hedefleyin. Önce hasta, sağlık çalışanı ve refakatçi rollerini belirletin; ardından yer bildiren sözlerle durum değişikliğini bildiren fiilleri buldurun. Örnekler ve diyalog bu ders için yazılmıştır; herhangi bir diziden alınmamıştır.

Temel fikir

Ameliyat olmak ve taburcu olmak yapılarını birer söz öbeği olarak ele alın. Hasta sözcüğünün hem ad hem sıfat olarak kullanılabildiğini bağlam üzerinden gösterin. Yoğun bakımda öbeğinde bulunma durumu eki son sözcüktedir; iki sözcük ayrı yazılır. Öğrenciden her cümle için kimin nerede olduğunu ve bir değişiklik anlatılıp anlatılmadığını söylemesini isteyin.

Karşılaştırılacak kalıplar
Sözcük veya kalıpSahnedeki anlamı
ameliyat olmakameliyatı geçiren kişi olmak
ameliyat etmekbir hastayı ameliyatla tedavi etmek
yoğun bakımyoğun bakım hizmeti veya birimi
hemşirehemşirelik mesleğini yapan kişi
hastatedavi gören kişi; sağlığı bozuk
refakatçihastanın yanında kalan kişi
taburcu olmakhastaneden çıkışına izin verilmek
sonuçbir işlemin sonunda elde edilen bilgi
Doktor Beyerkek doktora saygılı hitap

Metni oku

Koridorda

A: Doktor Bey, babamın ameliyatı bitti mi?

B: Evet, bitti. Babanız şimdi odasında.

A: Yanına gidebilir miyim?

B: Hemşire birazdan sizi çağıracak.

Odada

A: Baba, buradayım. Çantanı da getirdim.

B: Sağ ol. Gözlüğüm çantada mı?

Örnekler

  • Babam yarın ameliyat olacak.
  • Biz koridorda hemşireyi bekliyoruz.
  • Annem hâlâ yoğun bakımda.
  • Doktor Bey, sonuçlar çıktı mı?
  • Doktor şu anda hastayı ameliyat ediyor.
  • Ameliyat bitti, babam şimdi odasında.
  • Ağabeyim dün taburcu oldu.
  • Ben hastanın refakatçisiyim.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci, kendi dilindeki ameliyat fiilini aktarırken Babam ameliyat ediyor diyebilir. Ameliyatı geçiren kişi babaysa Babam ameliyat oluyor gerekir; ilk cümlede baba ameliyatı yapan kişidir. Ayrıca taburcu oldu ifadesinden bütün belirtilerin geçtiği sonucunu çıkarmadığını kontrol edin.

Kendin dene

  1. Babanın ameliyatı geçiren kişi olduğunu belirten fiili seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    olacak

    olacak: Baba burada ameliyatı geçirecek kişidir; bu yüzden boşlukla birlikte ameliyat olacak kurulur. Edecek seçilirse baba başka birini ameliyat eden kişi olur.

  2. Annenin bulunduğu yeri belirten biçimi seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yoğun bakımda

    yoğun bakımda: Hâlâ ile annenin bulunduğu yerin değişmediği söylenir. Yoğun bakıma bir yönelme bildirir; cümlede bir yere götürülme olayı yoktur.

  3. Ağabeyin hastaneden çıkışını anlatan sözcüğü seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    taburcu

    taburcu: Oldu ile birlikte ağabeyin hastaneden çıkışını anlatır; dün olayın zamanını belirtir. Refakatçi oldu ise ağabeyin üstlendiği rolün değiştiğini söyler.

  4. Ameliyatı yapan kişiyi değil, hastanın yanında kalan kişiyi adlandırın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    refakatçi

    refakatçi: Sorudaki ayırt edici bilgi hastanın yanında kalmaktır. Cerrah ameliyatı yapan hekimi adlandırır; aranan rol bu değildir.

Bugün kullan

İkişerli çalışmada koridorda başlayan ve hasta odasında devam eden dört konuşma sırası yazdırın. Bir yer ifadesi ile bir kişi rolü kullandırın. Öğrenciler her fiilin öznesini göstersin. Sonraki çalışmada uyarı ve tehdit ifadelerine geçin.