Bu dersin odağı görüş bildirmekten çok, söylenmiş bir görüşe karşılık vermektir. Salon seçimi diyaloğunda öğrencilerin ortak değerlendirmeyi ve ayrıldıkları noktayı ayırt etmelerini sağlayın; ardından aynı konuşmayı farklı hitap biçimleriyle yeniden kurdurun.

Temel fikir

Katılma ve karşı çıkma söz edimlerini bir gerekçeyle birlikte çalıştırın. Sana katılıyorum ile size katılıyorum arasındaki ayrım hitap edilen kişiye bağlıdır; fiilin birinci tekil kişi çekimi değişmez. Katılınan kişi ya da öneri yönelme durumundadır: sana, size, bu öneriye. Tamamen tam, kısmen sınırlı katılmayı belirtir. Haklısın veya haklısınız ile kabul edilen noktayı somutlaştırıp ama ile çekinceye geçilebilir. Pek katılmıyorum ifadesini sakin bir ton ve konuyla ilgili bir gerekçeyle çalıştırın.

Metni oku

— Toplantı için bu salonu seçelim mi? Bence çok güzel. — Sana kısmen katılıyorum. Güzel ama biraz küçük. — Haklısın ama toplantıya sadece sekiz kişi geliyor. — Bu durumda salon bize yeter. Peki, fiyatı nasıl? — Bence biraz pahalı. — Fiyat konusunda sana katılıyorum. Başka bir salona da bakalım.

Örnekler

  • Bu konuda size tamamen katılıyorum.
  • Fiyat konusunda bence haklısın.
  • Ben bu öneriye pek katılmıyorum.
  • Haklısın, yol kısa ama otobüs çok kalabalık.
  • Sizi anlıyorum ama aynı fikirde değilim.
  • Sana kısmen katılıyorum; salon güzel ama küçük.
  • Bence öyle değil; bu masa daha sağlam.
  • Bu noktada haklısınız; önce bütçeyi konuşalım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Sizi anlıyorum sözünü onaylama olarak yorumlayabilir. Oysa kişi gerekçeyi anlayıp yine de karşı çıkabilir: Sizi anlıyorum ama aynı fikirde değilim. Ayrıca Öyle değil tek başına sert duyulabilir. Yalnızca bence eklemenin her ses tonunda aynı nezaket etkisini yaratmadığını örnekleyin.

Kendin dene

  1. Arkadaşınız salonun çok küçük olduğunu söylüyor. Ona hak verin; haklı sözcüğünü sen kişisine göre tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haklısın

    haklısın: Konuşan, sen diye hitap ettiği arkadaşının salonun büyüklüğüne ilişkin değerlendirmesini kabul ediyor. Haklıyım seçilirse hak verilen kişi değişir ve konuşan kendisini haklı bulmuş olur.

  2. İki seçenekten uygun olanı seçin: salonu güzel buluyorsunuz, ancak büyüklüğünün grubunuza yeteceğini düşünüyorsunuz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kısmen

    kısmen: Salonun güzel olduğu kabul ediliyor, fakat küçük olmasının grup için sorun olduğu kabul edilmiyor. Bu ayrım nedeniyle tamamen konuşanın tutumunu doğru yansıtmaz.

  3. katılmak fiilini şimdiki zamanın birinci tekil kişisinde olumsuz çekimleyin. Kalabalık nedeniyle otobüs önerisine katılmıyorsunuz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    katılmıyorum

    katılmıyorum: Otobüslerin kalabalık olması öneriye karşı çıkmanın gerekçesidir. Olumsuz biçim pek ile itirazı yumuşatır; olumlu biçim ise konuşanın vermek istediği karşılığı değiştirir.

  4. anlamak fiilini şimdiki zamanın birinci tekil kişisinde çekimleyin. Fiyat gerekçesini anladığınızı belirtin; daha sağlam masayı tercih edin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    anlıyorum

    anlıyorum: Konuşan fiyat gerekçesini kavradığını belirtip sağlamlığa öncelik veriyor. Gerekçeyi anlamak, daha ucuz masayı seçmeyi kabul etmek anlamına gelmez.

Bugün kullan

İkililere salon diyaloğunu oynatın. Sonra iki masanın fiyatını ve sağlamlığını karşılaştırmalarını, bir noktaya katılıp diğerine gerekçeyle karşı çıkmalarını isteyin. Son turda samimi hitabı resmî hitaba çevirtin.