Taksi konuşması: varış yeri, ücret ve durma

Temel fikir

Gidilecek yer yönelme durumuyla söylenir: adrese, köprüye. Sınır bildiren kadar ilgeci bu hâldeki adla kullanılır: köprüye kadar. Nazik istek, yeterlilik eki -ebil- ile kurulur: Burada durabilir misiniz?

Örnekler

• Bu adrese gidiyoruz.
• Havalimanına ne kadar tutar?havalimanı sözcüğü zaten iyelik ekiyle (-ı) bitiyor; yönelme eki araya n alır: havalimanına, havalimanıya değil.
• Burada durabilir misiniz?Dur- kök, -abil- yeterlilik, -ir geniş zaman eki: sürücüye “durabilir mi?” diye sormak kibar istektir; misiniz ayrı yazılır.
• Köprüye kadar gidiyoruz.Yönelme durumundaki adtan sonra kadar “…e kadar” anlamı verir: köprü, köprüye olur (iki ünlü arasında y).
• Taksi otobüs kadar büyük değil.Burada otobüs yalın kalır. Yalın adtan sonra kadar karşılaştırma yapar: otobüs kadar büyük.
• Taksimetre açık mı?
• Nereye gidiyoruz?
• Üstü kalsın.

Dikkat et

Öğrenciler kadar sözcüğünü yalın adın ardına getirir; havalimanı kadar “havalimanı gibi büyük” demektir. Ayrıca havalimanıya yazımı sık görülür: ad iyelik ekiyle bittiği için kaynaştırma harfi n olur.

Kendin dene

1. Sonu getirin: havalimanına kadar gidiyoruz.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   havalimanına

   havalimanına: ad iyelik ekiyle bitiyor, yönelme eki araya n alır; havalimanıya yanlıştır.

2. Sonu getirin: köprüye kadar gidiyoruz.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   köprüye

   köprüye: ad ünlüyle bittiği için kaynaştırma harfi y gelir.

3. durmak fiilinin yeterlilik biçimini yazın: burada durabilir misiniz?

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   durabilir

   durabilir: kök dur-, yeterlilik eki -abil-, geniş zaman eki -ir; misiniz soruyu kurar.

4. “…-ca / … kadar” karşılaştırmasını kuran sözcüğü yazın: taksi otobüs kadar büyük değil.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   kadar

   kadar: otobüs yönelme eki almadığı için kadar karşılaştırma yapar.

Bugün kullan

Öğrencilerden taksideki üç cümleyi yazmalarını isteyin: gidilecek yer, ücret sorusu ve durma isteği.