Bu çalışmada ana düşünceyi bulmanın ötesine geçerek metnin gelişimini koruyan özeti seçtirin. Tohum takasıyla ilgili ilk beş örneği bir bütün olarak okutun; altıncı örnek bu anlatının özetidir. Sorular özgündür, resmî bir sınavdan alınmamıştır.

Temel fikir

Özet seçmede temel durum, önemli değişiklik ve sonucu sınırlayan bilgi birlikte değerlendirilir. Örneklerde etiketleme takası kolaylaştırır; içeriği bilinmeyen paketlerin ayrılması ise bu başarının sınırını gösterir. Öğrencilerden altıncı cümlede bu iki bilgiyi bulmalarını isteyin. Ardından kapsam ve zamanı denetletin: bazı ile bütün aynı değildir; planlıyor tamamlanmış bir işi bildirmez. Özette kaynak metindeki sözcüklerin aynen kullanılması gerekmez.

Örnekler

  • Bahçe grubu bu yıl tohum takasına başladı.
  • Üyeler başlangıçta bütün tohumları aynı kutuya koydu.
  • Sonradan her pakete küçük bir etiket eklendi.
  • Etiketlere bitkinin adı ve ekim zamanı yazılınca karışıklık azaldı.
  • Ancak eski paketlerin içeriği bilinmediği için bu paketler paylaşılmadı.
  • Grup, tohumları etiketleyerek takası kolaylaştırdı ama içeriği belirsiz paketleri ayırdı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci olumlu sonucu görünce ancak sonrasındaki sorunu gözden kaçırabilir. Yanlış seçeneği yalnızca “eksik” diye etiketlemek yerine hangi ilişkinin kaybolduğunu açıklatın. Gelecek için alınan kararı gerçekleşmiş sonuç gibi okumasını da ayrıca kontrol edin.

Kendin dene

  1. Bir koro çevrim içi provalara başlayınca uzakta yaşayan üyelerin katılımı arttı. Ancak bağlantıdaki gecikmeler birlikte şarkı söylemeyi zorlaştırdı. Üyeler eserleri evde ayrı ayrı çalışıp ayda bir aynı salonda buluşmaya karar verdi. Metnin bütününü en iyi özetleyen seçeneğin harfini yazın: A, B veya C. A) Koro artık yalnızca çevrim içi çalışıyor. B) Çevrim içi provalar birlikte söylemeyi kolaylaştırdı. C) Katılım arttı ama birlikte söylemek için yüz yüze prova da planlandı.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    C

    C: uzaktaki üyelerin katılımı artmıştır, fakat birlikte söyleme sorunu sürer; yüz yüze buluşma kararı bu soruna yöneliktir. A bu buluşmaları yok sayar. B bağlantı gecikmelerinin etkisini tersine çevirir.

  2. Bir fırın yalnızca önceden sipariş edilen ekmekleri üretmeye başladı. Böylece satılmayan ekmek azaldı, fakat sipariş vermeden gelenler ekmek bulamadı. Fırın, siparişlerin yanında az miktarda ekmeği de doğrudan satış için hazırlamaya karar verdi. Metnin bütününü en iyi özetleyen seçeneğin harfini yazın: A, B veya C. A) Fırın, israfı azaltırken siparişsiz gelenlere de ekmek sunmayı planlıyor. B) Fırın ön siparişten vazgeçti. C) Ön sipariş bütün müşterileri memnun etti.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    A

    A: ön sipariş satılmayan ekmeği azaltırken siparişsiz müşterileri ekmeksiz bırakmıştır. Yeni karar iki ihtiyacı birlikte gözetir. B ön siparişin bırakıldığını uydurur; C ekmek bulamayan müşterilerle çelişir.

  3. Bir öğrenci dergisi bazı yazılarını sesli olarak yayımlamayı planlıyor. Küçük bir denemede kayıtlar beğenildi; ancak katılımcılar metin içinde arama yapabilmek için yazılı sürümü de istedi. Ekip, gelecek sayıda iki biçimi birlikte sunacak. Metnin bütününü en iyi özetleyen seçeneğin harfini yazın: A, B veya C. A) Dergi bütün yazılarını sesli yayımladı. B) Dergi, denemedeki talepler üzerine sesli ve yazılı içeriği birlikte sunmayı planlıyor. C) Katılımcılar kayıtları beğenmedi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    B

    B: denemede kayıtlar beğenilmiş, arama yapılabilmesi için yazılı sürüm de istenmiştir. İki biçimin birlikte sunulması gelecek sayı için planlanır. A, bazı yazıları bütün yazılara ve planı bitmiş işe dönüştürür; C olumlu tepkiyle çelişir.

Bugün kullan

Her metin için bir seçenek seçtirin. Öğrenciler seçtikleri özetteki her bilgiyi metindeki dayanağıyla eşleştirsin; ardından diğer seçeneklerin neyi değiştirdiğini veya dışarıda bıraktığını söylesin.