Evde duyulan kalıp sözleri konuşmacının niyetiyle eşleştirin. Öğrencinin sözü tanımasının, uygun kişiye yöneltebildiği anlamına gelmediğini göz önünde bulundurun.

Temel fikir

Afiyet olsun yiyene yöneltilen bir iyi dilektir; Eline sağlık ve Elinize sağlık ise bu bağlamda yemeği hazırlayana teşekkür eder. Sen ve siz seçimine göre iki biçimi karşılaştırın; ikramı kabul ederken kullanılan alayım biçimini bu derste bir kalıp olarak çalıştırın. Reddetme örneğinde Hayır, teşekkür ederim. Doydum sözlerini birlikte kullanın.

Karşılaştırılacak kalıplar
Tekil, samimi: senSaygılı veya çoğul: siz
Eline sağlık.Elinize sağlık.
Biraz daha ister misin?Biraz daha ister misiniz?

Metni oku

Baba: Biraz daha pilav ister misin? Kızı: Evet, biraz alayım. Eline sağlık, baba. Baba: Afiyet olsun, kızım.

Baba: Biraz da çorba ister misin? Kızı: Hayır, teşekkür ederim. Doydum.

Örnekler

  • Anne, biraz daha alayım.
  • Teşekkür ederim, ben doydum.
  • Elinize sağlık, çorba çok lezzetli.
  • Biraz daha pilav ister misin?
  • Evet, biraz alayım.
  • Hayır, teşekkür ederim. Doydum.
  • Afiyet olsun, kızım.
  • Eline sağlık, baba.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Afiyet olsun sözünü yemek için teşekkür sanabilir. Doydum ise yemeği beğenmemeyi değil, yeterince yemiş olmayı anlatır; bunu olumsuz bir yemek değerlendirmesiyle karıştırmamasını sağlayın.

Kendin dene

  1. Yemeği hazırlayan kişiye siz diye hitap edin: Elinize ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sağlık

    sağlık, Elinize sağlık sözünü tamamlar; burada yemeği hazırlayan kişinin emeğine teşekkür edilir. Elinize biçiminde siz hitabı vardır.

  2. Yemek yiyene iyi dilekte bulunun: Afiyet ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    olsun

    olsun ile Afiyet olsun iyi dileği kurulur. Bu durumda sözün yöneltildiği kişi yemek yemektedir.

  3. İkramı kabul edin (almak): Evet, biraz ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    alayım

    alayım, almak fiilinin birinci tekil kişi istek biçimidir. Konuşmacı ikramı kabul eder; karşısındakine emir vermez.

  4. Yeterince yediğinizi söyleyin (doymak, ben, görülen geçmiş zaman): Hayır, teşekkür ederim. ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Doydum

    Doydum, konuşmacının yeterince yediğini bildirir. Öncesindeki teşekkür, yeni porsiyonu reddetse de ikramı takdir ettiğini gösterir.

Bugün kullan

İkili çalışmada bir öğrenci yemek ikram etsin, diğeri önce kabul etsin, sonra yeni bir turda nazikçe reddetsin. Yemeği hazırlayanla yiyenin kullandığı kalıp sözleri karşılaştırın.