Bu B2 dersinde gelişme adının süreç ve yeni olay anlamlarını birlikte ele alın. Öğrencilerden olumlu ve olumsuz birer gelişme düşünmelerini isteyin; sözcüğün her bağlamda ilerleme anlamına gelmediğini gösterin. Çoğul biçimi haber ve proje bağlamlarında kullanın.

Temel fikir

Adın gövdesi çekimde değişmez: gelişmeyi, gelişmeye, gelişmenin. Ünlüyle biten bu gövdede ünsüz yumuşaması aranmaz. Bu gelişmeyi ile projenin gelişmesini tahtada karşılaştırın: ikincisinde üçüncü tekil kişi iyelik eki -si korunur, ardından zamir n’si ve belirtme durumu eki gelir. Gelişmem, gelişmemiz ve gelişmesi biçimlerinde gelişenin kim olduğunu öğrenciye söyletin.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimAnlam veya görev
gelişmeyalın durum
gelişmeyibelirtme durumu
gelişmeyeyönelme durumu
gelişmedebulunma durumu
gelişmedenayrılma durumu
gelişmeninilgi eki
gelişmelerçoğul
gelişmeleriçoğul + belirtme durumu
gelişmembirinci tekil kişi iyelik
gelişmenikinci tekil kişi iyelik
gelişmesiüçüncü tekil kişi iyelik
gelişmemizbirinci çoğul kişi iyelik
gelişmenizikinci çoğul kişi iyelik
gelişmelerionların gelişmesi / gelişmeleri; ayrıca onun gelişmeleri
gelişmesiniüçüncü tekil kişi iyelik + belirtme
gelişmesineüçüncü tekil kişi iyelik + yönelme

Örnekler

  • Son gelişmeleri yakından izliyoruz.
  • Bu gelişmeye herkes şaşırdı.
  • Bu gelişmeden ekip haberdar.
  • Projenin gelişmesini haftalık toplantılarda değerlendiriyoruz.
  • Bu olumsuz gelişme takvimi değiştirdi.
  • Bu gelişmenin nedenini henüz bilmiyoruz.
  • Düzenli çalışma, mesleki gelişmemize katkı sağlıyor.
  • Bu gelişmede öğretmenlerin de payı var.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Projenin gelişmeyi izliyoruz yazarsa yalnızca son eki düzelttirmeyin; önce tamlayan ile tamlanan ilişkisini kurdurun. Doğru biçim Projenin gelişmesini izliyoruz olur. Gelişmeleri biçiminin ise çoğul belirtili nesne veya iyelikli ad olabileceğini cümlenin bütünüyle gösterin.

Kendin dene

  1. gelişme adını tekil ve belirtili nesne olarak kullanın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelişmeyi

    gelişmeyi: Rapora eklenen şey, işaret edilen belirli gelişmedir; bu yüzden belirtme durumu gerekir. Ünlüyle biten gövde ile -i arasına y girer. Rapora ise ekleme işleminin hedefini zaten belirtir.

  2. gelişme adını çoğul ve belirtili nesne olarak kullanın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelişmeleri

    gelişmeleri: İzlenenler birden fazla son olaydır. Burada -ler çoğulu, -i belirtili nesneyi gösterir; cümlede bir iyelik ilişkisi kurulmamıştır.

  3. gelişme adını tamamlayın; projeye ait olma ilişkisini koruyun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelişmesini

    gelişmesini: Projenin tamlayanı, gelişmenin neye ait olduğunu belirler. Önce projenin gelişmesi tamlaması kurulur; izlenen şey bu gelişme olduğu için sonuna belirtme durumu eki gelir.

  4. gelişme adını dersin çıkarıldığı kaynağı gösterecek biçimde tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelişmeden

    gelişmeden: Dersin çıkarıldığı kaynak bu gelişmedir. Ders çıkarmak sözünde kaynak ayrılma durumuyla belirtilir; son ünlü ince olduğu için biçim -den olur.

Bugün kullan

Öğrencilerden üç cümlelik bir proje güncellemesi isteyin: yeni bir olay, projenin gelişmesi ve bir olaydan çıkarılan ders. Her cümlede durum ekini ve varsa iyelik ekini ayrı işaretletin; anlamın olumlu olmak zorunda olmadığını kontrol edin.