B2 düzeyinde bu konuyu yalnız ek seçme alıştırmasına indirgemeyin. Öğrencinin bir sayının toplamı mı, kişi başına düşen payı mı anlattığını açıklamasını ve grup büyüklüğüyle ilişki kurmasını sağlayın.

Temel fikir

Üleştirme sayısı, her alıcıya düşen miktarı belirtir: ikişer havlu. Son ünlü inceyse -er, kalınsa -ar kullanılır; ünlüyle biten sayılarda biçimler -şer/-şar olur: ikişer, altışar. Dört → dörder dönüşümünde ünsüz yumuşar; üç → üçer dönüşümünde değişmez. On iki → on ikişer örneğinde ek yalnız son sözcüğe gelir. Üçerli gruplar sözünde -li, grubun kaç kişiden veya nesneden oluştuğunu gösterir. İkişer ikişer ikilemesi ise ardışık ikili geçişleri anlatabilir. Tahtada paylaştırma ile gruplandırmayı ayrı durumlar üzerinden karşılaştırın.

Karşılaştırılacak kalıplar
SayıEkÜleştirme sayısı
bir-erbirer
üç-erüçer
dört-erdörder
on-aronar
dokuz-ardokuzar
iki-şerikişer
yedi-şeryedişer
altı-şaraltışar
on iki-şeron ikişer

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci iki havlu ile ikişer havlu ifadelerini aynı toplamla açıklayabilir. Dört konuk üzerinden iki ayrı dağıtım çizdirin. Sayılan adın ikişer havlu biçiminde tekil kaldığını ve üleştirme sayısının rakamla değil yazıyla gösterildiğini denetleyin.

Kendin dene

  1. Üç sayısını üleştirme biçiminde yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    üçer

    üçer: İnce ü ünlüsü ekin e olmasını gerektirir. Sözcük ünsüzle bittiği için araya ş girmez; ç de değişmez.

  2. Her kutuya altı mum düşüyor. Boşluğa yalnız üleştirme sayısını yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    altışar

    altışar: Her kutuya altı mum konur. Altı ünlüyle bittiğinden ş gerekir; son ünlünün kalın olması a seçimini açıklar.

  3. Dört sayısına üleştirme eki getirin; son ünsüze dikkat edin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dörder

    dörder: Her masaya dört tabak düşer. Dört sözcüğündeki t, ünlüyle başlayan ekin önünde d olur; öğrencinin yalnız ek ünlüsünü seçmesi yeterli değildir.

  4. On iki sayısını rakam kullanmadan üleştirme biçimine getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    on ikişer

    on ikişer: Her paketteki kart sayısı on ikidir. Ek, on iki öbeğinin son sözcüğündedir; iki sözcük arasındaki boşluk korunur.

Bugün kullan

Dört konuğa kişi başına iki havlu ve üç kart dağıtılan bir durum kurun. Öğrencilerden dağıtımı iki cümleyle anlatmalarını, toplamları hesaplamalarını ve konukları ikişerli gruplara ayıran bir yönerge yazmalarını isteyin.