Öğrencilerin birden çok sahibi olan varlıkları ekle söylemeleri için kısa bir öğretmen notu.
Temel fikir
Üçüncü çoğul kişi iyelik eki, son ünlüye göre -leri ya da -ları olur: evleri, arabaları. Ek l ile başladığı için ünlüden sonra da ünsüzden sonra da aynıdır; başka bir ek gelirse araya -n- girer: evlerinde.
| Son ünlü | Ek | Ünsüzden sonra | Ünlüden sonra |
|---|---|---|---|
| a, ı | -ları | kitapları | arabaları |
| o, u | -ları | okulları | kutuları |
| e, i | -leri | evleri | kedileri |
| ö, ü | -leri | gözleri | ütüleri |
Örnekler
- Komşular arabalarını bugün yıkıyor.
- Öğrenciler kitaplarını masaya koydu.
- Misafirler odalarında dinleniyor.
- evlerindeevleriÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larınKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- arabalarınaarabalarıÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larınKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evineaYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
- okullarındanokullarıÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larınKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedanAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- ağaçlarıağaçlarıÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larıç yumuşamaz: ağaçları birkaç kişinin ağacı, ağacı tek kişinin ağacıdır. Ek ünlüyle değil, l ile başlar.
- köpekleriköpekleriÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larık değişmez: köpekleri birkaç kişinin köpeği, köpeği tek kişinin köpeğidir.
- kitaplarıkitaplarıÜçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larıAynı biçim tek kişinin kitapları anlamına da gelebilir: kitap + çoğul -lar + -ı. Anlamı cümle belirler.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler tekil iyeliğin yumuşamasını buraya taşır: kitabları, ağacları yanlıştır; doğrusu kitapları, ağaçları. Ayrıca kitapları tek sahibin çoğul varlığı da olabilir; anlamı cümle belirler.
Kendin dene
köpek sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
köpekleri
köpekleri: son ünlü ince ö, ek -leri; ek l ile başladığı için k yumuşamaz.
araba sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arabaları
arabaları: son ünlü kalın a, ek -ları; sözcük ünlüyle bitse de ek l ile başlar, hiçbir ses düşmez.
göz sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gözleri
gözleri: son ünlü ince ö, ek -leri; ekin kendi ünlüsü yuvarlak olmaz.
okul sözcüğüne “onların” iyeliğini ve yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okullarına
okullarına: son ünlü kalın u, ek -ları; durum eki gelince araya -n- girer.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
köpek sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
araba sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
göz sözcüğüne “onların” iyelik ekini getirin.
okul sözcüğüne “onların” iyeliğini ve yönelme durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir grubun (aile, sınıf, komşular) sahip olduğu şeyleri anlatan üç cümle yazmalarını ve son ünlüyle ünsüzü denetlemelerini isteyin.