Öğrencilerin bir ada “senin” anlamını ek olarak getirmeleri için kısa bir not; ünlü uyumunun genel kuralı ayrı sayfadadır.
Temel fikir
İkinci tekil kişi iyelik eki ünsüzle biten adlardan sonra büyük ünlü uyumuna göre -in, -ın, -un, -ün olur: evin, okulun. Ünlüyle biten adlardan sonra yalnızca -n gelir: araban, annen.
| Son ünlü | Ünsüzden sonra | Örnek | Ünlüden sonra | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| a | -ın | adamın | -n | araban |
| ı | -ın | sınıfın | -n | kapın |
| o | -un | yolun | -n | radyon |
| u | -un | okulun | -n | kutun |
| e | -in | evin | -n | annen |
| i | -in | dişin | -n | kedin |
| ö | -ün | gözün | — | — |
| ü | -ün | günün | -n | ütün |
Örnekler
- Bu senin araban mı?Senin yalnızca vurgu katar; araban zaten “senin araban” demektir. Ünlüyle biten araba sözcüğüne yalnızca -n gelir.
- Annen şimdi nerede?
- Telefonun çantanda mı?
- evlerinevlerÇoğul eki: -ler / -larinSenin iyelik eki: -in / -ın / -un / -ün / -n
- arabandaarabanSenin iyelik eki: -in / -ın / -un / -ün / -ndaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -ta
- annendenannenSenin iyelik eki: -in / -ın / -un / -ün / -ndenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
- gözünSon ünlü ö, yuvarlak ve ince bir ünlüdür; bu yüzden ek -ün olur: gözün.
- kitabınSondaki p, ünlüyle başlayan ekten önce b olur: kitap → kitabın.
- Dişin ağrıyor mu?
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ünlüyle biten adlara da tam eki getirir (arabaın) ya da yumuşamayı unutur (kitapın). Doğrusu araban ve kitabın; ek ünlüyle başlayınca son p, ç, t, k çoğu sözcükte yumuşar.
Kendin dene
ev sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin evin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
evin
evin: ad ünsüzle bittiği için ek tam gelir; son ünlü ince düz e olduğundan -in olur.
okul sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin okulun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okulun
okulun: son ünlü kalın yuvarlak u olduğu için ek de -un biçimini alır.
araba sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin araban.
Cevabı veya örnek cevabı göster
araban
araban: ad a ünlüsüyle bittiği için araya ünlü girmez, yalnızca -n eklenir.
kitap sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin kitabın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kitabın
kitabın: ek ünlüyle başladığı için son p yumuşayıp b olur; kalın düz a ile ek -ın olur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
ev sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin evin.
okul sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin okulun.
araba sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin araban.
kitap sözcüğüne “senin” iyelik ekini getirin: senin kitabın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir arkadaşlarına çantası, telefonu, arabası ve annesi hakkında dört kısa soru yazmalarını ve her ekin önceki sesinin ünlü mü ünsüz mü olduğunu belirtmelerini isteyin.