Bu B2 dersinde fiilin istemini yalnızca bir ek alıştırması olarak değil, anlam ilişkisi olarak ele alın. İşe başvuran kişi, yardım isteyen kişi ve sözlüğe bakan kişi üzerinden aynı fiilin farklı bağlamlarını karşılaştırın.

Temel fikir

Başvurmak bitişik yazılır ve yöneldiği kişi, kurum, kaynak ya da fırsat yönelme durumuyla belirtilir: bir şirkete başvurmak, bir işe başvurmak, sözlüğe başvurmak. Amaç ayrıca için ile verilebilir: yardım için danışmana başvurmak. Tahtada amaç ile hedefi ayrı ayrı işaretleyin; bunları eş anlamlı iki öge gibi sunmayın. Fiil gövdesi başvur- olarak kalır. Çekim tablosunda özellikle geniş zamanın başvururum biçimini ve gelecek zamanda başvuracağım içindeki k → ğ değişmesini gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
Zaman / kullanımOlumlu (ben)Olumsuz (ben)
Şimdiki zamanbaşvuruyorumbaşvurmuyorum
Görülen geçmiş zamanbaşvurdumbaşvurmadım
Gelecek zamanbaşvuracağımbaşvurmayacağım
Geniş zaman / alışkanlıkbaşvururumbaşvurmam

Örnekler

  • Ben bu işe başvuruyorum.
  • Ablam dün bir burs programına başvurdu.
  • Bu atölyeye yarın başvuracağım.
  • Yardım için danışmana başvurduk.
  • Bilmediğim bir kelime olunca sözlüğe başvururum.
  • Bu kez aynı yönteme başvurmayacağız.
  • Bu programa daha önce başvurdunuz mu?
  • Bir işe başvurmak, kabul edilmek demek değildir.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci kendi dilindeki nesne yapısını aktararak bu işi başvurmak diyebilir; burada gereken biçim bu işe başvurmaktır. Ayrıca başvurdum sözünden olumlu sonuç çıkarılıp çıkarılmadığını kontrol edin. Kabul edildim ayrı bir bilgidir; sözlüğe ya da bir yönteme başvurma örneklerinde ise iş başvurusu anlamı aranmaz.

Kendin dene

  1. Bu ___ başvuruyorum. (iş; yönelme durumu)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    işe

    işe: Boşlukta başvurunun hedefi olan iş yer alır. İş sözcüğünün son ünlüsü ince olduğu için yönelme eki -e olur. İşi biçimi burada uygun olmayan belirtme durumunu getirir.

  2. Yardım ___ danışmana başvurduk. (amaç)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    için

    için: Yardım, kime başvurulduğunu değil neden başvurulduğunu söyler. Kişi zaten danışmana ile verilmiştir; boşluğa amacı kuran sözcük gelir.

  3. Yarın bu atölyeye ___. (başvurmak; ben; gelecek zaman)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    başvuracağım

    başvuracağım: İstenen kişi ben, zaman ise gelecek zamandır. Kişi ekinin ünlüsünden önce gelecek zaman ekindeki k yumuşar; bu nedenle başvuracakım yazılmaz.

  4. Bilmediğim bir kelime olunca sözlüğe ___. (başvurmak; ben; geniş zaman)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    başvururum

    başvururum: Bilinmeyen her kelimede tekrarlanan bir davranış anlatılır. Geniş zaman bu alışkanlığı karşılar; başvurdum kullanılsaydı geçmişteki bir olay anlatılmış olurdu.

Bugün kullan

Öğrencilerden geçmişte yapılan bir başvuruyu, gelecekte yapılacak bir başvuruyu ve alışkanlıkla kullanılan bir kaynağı anlatmalarını isteyin. Her cümlede hedefi buldurun, birine için ile amaç ekletin. Başvuru ile kabul edilme arasındaki farkı ayrıca açıklatın.