Bu B1 dersinde para biriktirme ve koleksiyon yapma bağlamlarını kullanın. Öğrenci hem bir amacı ifade etsin hem de aynı fiili farklı zamanlarda çeksin. Ardından özne ve nesne rollerini değiştirerek anlamı karşılaştırın.
Temel fikir
Biriktirmek geçişli bir fiildir; para biriktirmek ve pul biriktirmek örneklerinde biriktirilen şeyi nesne olarak gösterin. Belirli nesneyi bu parayı biriktirmek ile karşılaştırın. Biriktir- gövdesi çekimde korunur: biriktiriyorum, biriktirdim, biriktiririm, biriktireceğim. Amaç bildiren bisiklet için öbeğini nesneden ayrı ele alın.
| Özne | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman: alışkanlıklar | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | biriktiriyorum | biriktirdim | biriktireceğim | biriktiririm | biriktirmiyorum |
| sen | biriktiriyorsun | biriktirdin | biriktireceksin | biriktirirsin | biriktirmiyorsun |
| o | biriktiriyor | biriktirdi | biriktirecek | biriktirir | biriktirmiyor |
| biz | biriktiriyoruz | biriktirdik | biriktireceğiz | biriktiririz | biriktirmiyoruz |
| siz | biriktiriyorsunuz | biriktirdiniz | biriktireceksiniz | biriktirirsiniz | biriktirmiyorsunuz |
| onlar | biriktiriyorlar | biriktirdiler | biriktirecekler | biriktirirler | biriktirmiyorlar |
Örnekler
- Ben bisiklet için para biriktiriyorum.
- Dedem hâlâ pul biriktiriyor.
- Biz bu parayı birlikte biriktirdik.
- Gelecek yıl yeni bir bilgisayar için para biriktireceğim.
- Artık eski dergileri biriktirmiyorum.
- Sen de bozuk para biriktiriyor musun?
- Kavanozda biraz para birikti.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci birikmek ile biriktirmek fiillerini eş anlamlı sanabilir. Ben para biriktiriyorum cümlesinde paranın nesne, Kavanozda para birikiyor cümlesinde ise özne olduğunu buldurun. Para biriktiriyor cümlesinin de doğru olduğunu, ancak burada paranın nesne, biriktiren kişinin ise gizli özne olduğunu açıklayın.
Kendin dene
Geçen yaz biz tatil için para ___. (biriktirmek, görülen geçmiş zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
biriktirdik
biriktirdik: geçen yaz tamamlanmış bir dönemi, biz ise birinci çoğul kişiyi gösterir. Gövde ötümlü r ile bittiği için geçmiş zaman eki -di, kişi eki -k olur.
Gelecek yıl ben yeni bir bilgisayar için para ___. (biriktirmek, gelecek zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
biriktireceğim
biriktireceğim: İstenen gelecek zaman biçimi konuşanın planını anlatır. -ecek ekinin sonundaki k, ünlüyle başlayan -im önünde ğ olur; gövdedeki r değişmez.
Artık ben eski dergileri ___. (biriktirmek, olumsuz şimdiki zaman)
Cevabı veya örnek cevabı göster
biriktirmiyorum
biriktirmiyorum: Buradaki artık, önceki alışkanlığın sona erdiğini bildirir. Olumsuz şimdiki zamanda -mi- ve konuşanı gösteren -um gerekir.
Kavanozda para ___. (birikti / biriktirdi; para özne)
Cevabı veya örnek cevabı göster
birikti
birikti: Soruda paranın özne olduğu anlam istenir; artan miktar anlatılır. Biriktirdi ise bir kişinin para biriktirdiğini bildirir ve bu kişi gizli özne olabilir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Geçen yaz biz tatil için para ___. (biriktirmek, görülen geçmiş zaman)
Gelecek yıl ben yeni bir bilgisayar için para ___. (biriktirmek, gelecek zaman)
Artık ben eski dergileri ___. (biriktirmek, olumsuz şimdiki zaman)
Kavanozda para ___. (birikti / biriktirdi; para özne)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrenciden bir tasarruf amacı, geçmişte yaptığı bir koleksiyon ve artık biriktirmediği bir eşya hakkında üç cümle isteyin. Sonra birikmek ile bir cümle kurdurup özneyi işaretletin.