Bu B1 dersinde öğrencinin yalnızca çekimi değil, özne ile uzaklaşılan kişi ya da yer arasındaki ilişkiyi kurmasını hedefleyin. Somut kaçıştan sorumluluktan kaçma anlamına geçin.

Temel fikir

Kaçmak geçişsiz bir fiildir; uzaklaşılan yer, kişi veya durum ayrılma durumuyla belirtilir: bahçeden kaçmak, benden kaçmak, sorumluluktan kaçmak. Tahtada kaçıyorum, kaçtım, kaçarım ve kaçacağım biçimlerini karşılaştırın. Kökün ç sesi korunur; gelecek zamanda değişen ünsüz ekin içindedir. Olumsuz şimdiki zaman için kaçmıyorum örneğini ekleyin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zaman
benkaçıyorumkaçtımkaçacağımkaçarım
senkaçıyorsunkaçtınkaçacaksınkaçarsın
okaçıyorkaçtıkaçacakkaçar
bizkaçıyoruzkaçtıkkaçacağızkaçarız
sizkaçıyorsunuzkaçtınızkaçacaksınızkaçarsınız
onlarkaçıyorlarkaçtılarkaçacaklarkaçarlar

Örnekler

  • Kedi dün bahçeden kaçtı.
  • Kuş açık pencereden kaçıyor.
  • Biz sorumluluktan kaçmıyoruz.
  • Bu tavşan insanlardan kaçar.
  • Yarın şehrin gürültüsünden kaçacağız.
  • Köpek neden benden kaçıyor?
  • Geç kaldık ve otobüsü kaçırdık.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci otobüse yetişemediğini anlatırken kaçmak fiilini seçebilir. Otobüsü kaçırdık ile otobüsten kaçtık cümlelerinde kimin ne yaptığını sorun: ilkinde yolcu araca yetişemez, ikincisinde araçtan uzaklaşır.

Kendin dene

  1. Görülen geçmiş zamanın üçüncü tekil kişi biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kaçtı

    kaçtı: dün sözcüğü geçmişte tamamlanan olayı belirler. Özne üçüncü tekil kişidir; bu çekimde ayrıca kişi eki gelmez. Ötümsüz ç sonrasında geçmiş zaman eki -tı olur.

  2. Bahçe adına ayrılma durumu ekini getirerek sözcüğü tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    bahçeden

    bahçeden: kedi bahçenin içinde kalmaz, oradan uzaklaşır. Bu nedenle bulunma değil ayrılma durumu gerekir; son ünlü e olduğu için biçim -den olur.

  3. Gelecek zamanın birinci çoğul kişi biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kaçacağız

    kaçacağız: -acak ekine ünlüyle başlayan -ız kişi eki gelince ekin k sesi ğ olur. Öğrencinin kökteki ç sesini değiştirmediğini kontrol edin.

  4. Otobüse yetişememe anlamını veren fiili seçip görülen geçmiş zamanın birinci çoğul kişisinde çekimleyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kaçırdık

    kaçırdık: cümlede otobüse yetişemeyen özne bizdir. Belirtme durumundaki otobüsü bu anlamda kaçırmak ile kullanılır; geçmiş zaman ekinden sonraki -k birinci çoğul kişiyi gösterir.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir hayvanın kaçışını, kaçındıkları bir sorumluluğu ve otobüse yetişememe durumunu farklı zamanlarda anlatmalarını isteyin. Ardından yakalamak fiiline geçin.