Bu B1 dersinde öğrencilerden gönderilen şeyi ve alıcıyı ayrı ayrı belirtmelerini isteyin. E-posta ile dosya gönderme ve kargoyla kitap yollama bağlamlarını kullanarak zaman seçimini ve nazik rica kurmayı birlikte çalıştırın.

Temel fikir

Göndermek geçişli bir fiildir; belirli nesne belirtme durumunda, alıcı yönelme durumundadır: dosyayı sana göndermek. Belirtisiz nesne ek almadan kullanılabilir: fotoğraf göndermek. Gönder- gövdesi çekimde değişmez; son ünlü e olduğu için şimdiki zaman biçimi gönderiyorum olur. Göndereceğim ve göndereceğiz biçimlerinde yumuşayan ses, gelecek zaman ekinin sonundaki k sesidir. Tablodaki geniş zamanı alışkanlık bağlamıyla ilişkilendirin; olumsuzluk için göndermiyorum ve göndermedim biçimlerini karşılaştırın. Açık çoğul özneyle yüklemin -lar/-ler almadan da kullanılabileceğini belirtin.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGörülen geçmiş zamanGelecek zamanGeniş zaman
bengönderiyorumgönderdimgöndereceğimgönderirim
sengönderiyorsungönderdingöndereceksingönderirsin
ogönderiyorgönderdigönderecekgönderir
bizgönderiyoruzgönderdikgöndereceğizgöndeririz
sizgönderiyorsunuzgönderdinizgöndereceksinizgönderirsiniz
onlargönderiyorlargönderdilergöndereceklergönderirler

Örnekler

  • Sana dosyayı gönderiyorum.
  • Paketi yarın göndereceğiz.
  • Annem bana fotoğraf gönderdi.
  • Her cuma aileme bir kart gönderirim.
  • Bu dosyayı henüz göndermedim.
  • Adresi tekrar gönderir misiniz?
  • Lütfen bana büyük dosyalar göndermeyin.
  • Kitabı kargoyla gönderdim; kendim götürmedim.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrencinin sana yerine seni kullanması yalnızca biçimi değil, gönderilen kişiyi de değiştirir: seni gönderdim cümlesinde gönderilen sensin. Ayrıca göndermek, gönderenin nesneyi bizzat taşıdığını söylemez. Kişi paketi kendisi taşıyorsa paketi götürmek bu eylemi anlatır.

Kendin dene

  1. Birinci tekil kişi için şimdiki zaman biçimini yazın: Şu anda sana dosyayı ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gönderiyorum

    gönderiyorum: şu anda sürmekte olan eylemi, yönergedeki ben ise birinci tekil kişiyi belirler. Gövdeden sonraki i, son ünlü e ile; kişi ekindeki u ise zaman ekindeki o ile uyumludur.

  2. Birinci çoğul kişi için gelecek zaman biçimini yazın: Yarın bu paketi ___.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    göndereceğiz

    göndereceğiz: yönergede gelecek zaman ve birinci çoğul kişi istendiği için -iz kişi eki gerekir. Bu ek ünlüyle başladığından gönderecek biçimindeki son k, ğ olur.

  3. Alıcıyı gösteren ikinci tekil kişi zamirini yazın: Fotoğrafı ___ gönderdim.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sana

    sana: gönderilen fotoğraftır, alıcı ise ikinci tekil kişidir. Sen zamirinin yönelme biçimi sana olduğu için sene yazılmaz; seni yazılırsa alıcı nesneye dönüşür.

  4. İkinci çoğul kişiyle geniş zamanda nazik bir rica kurun: Adresi tekrar ___?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gönderir misiniz

    gönderir misiniz: adresi yeniden isteme bağlamında geniş zaman sorusu nazik bir rica işlevi görür. Mi fiilden ayrı, -siniz ise soru ekine bitişik yazılır; yalnız gönderirsiniz yazmak soru oluşturmaz.

Bugün kullan

Öğrencilere bir dosya ve bir paket için kısa mesajlar yazdırın: alıcıyı, zamanı ve gönderileni belirlesinler. Bir olumsuz cümle ve bir rica ekletsinler. Ardından getirmek fiiline geçerek gönderme ile getirme eylemlerini karşılaştırın.