Bu derste öğrencinin yalnızca çekim tablosunu tamamlamasını değil, fiilin anlamını nesneyle birlikte yorumlamasını hedefleyin. Somut tutma eyleminden not tutmaya ve sözünü tutmaya geçerek aynı fiilin farklı bağlamlarda nasıl kullanıldığını gösterin.
Temel fikir
Bu derste tutmak fiilinin geçişli kullanımlarını ele alın; belirli nesneyi belirtme durumuyla verin: merdiveni tutmak. Not tutmak ve sözünü tutmak örneklerini ayrı anlam birimleri olarak ele alın. Çekimde kökün sonundaki t korunur: tutuyorum, tuttum, tutarım. Tutacağım biçiminde yumuşayan ünsüz kökte değil, gelecek zaman ekindedir. Tabloda onlar için çoğul çekim gösterilir; açıkça belirtilen çoğul özneyle tekil yüklem de kullanılabilir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Görülen geçmiş zaman | Gelecek zaman | Geniş zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|---|
| ben | tutuyorum | tuttum | tutacağım | tutarım | tutmuyorum |
| sen | tutuyorsun | tuttun | tutacaksın | tutarsın | tutmuyorsun |
| o | tutuyor | tuttu | tutacak | tutar | tutmuyor |
| biz | tutuyoruz | tuttuk | tutacağız | tutarız | tutmuyoruz |
| siz | tutuyorsunuz | tuttunuz | tutacaksınız | tutarsınız | tutmuyorsunuz |
| onlar | tutuyorlar | tuttular | tutacaklar | tutarlar | tutmuyorlar |
Örnekler
- Ben merdiveni sıkıca tutuyorum.
- Babam dün ipi tuttu.
- Ben toplantılarda not tutarım.
- Yarın sözümü tutacağım.
- Bu kutuyu artık tutmuyorum.
- Şemsiyeyi bir dakika tutar mısın?
- Lütfen kapıyı açık tutun.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci ana dilindeki “not yapmak” karşılığını aktararak not yapmak diyebilir; bu bağlamda not tutmak kullanmasını sağlayın. Sözümü tutacağım cümlesini fiziksel bir tutma hareketiyle açıklamak yerine verilen sözü yerine getirme anlamını sorgulayın.
Kendin dene
Merdiveni şu anda tutma eylemini şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tutuyorum
tutuyorum: şimdi sürmekte olan eylemi, ben ise birinci tekil kişiyi gösterir. Kökün yuvarlak ünlüsüyle tutuyor- biçimi oluşur; kökteki t değişmez.
Babam öznesine uygun görülen geçmiş zaman biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tuttu
tuttu: dün tamamlanmış geçmiş eylemi belirtir. Özne babam olduğu için birinci kişi eki kullanılmaz; kökün sonundaki t nedeniyle geçmiş zaman eki de t ile başlar.
Alışkanlık bildiren geniş zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tutarım
tutarım: her toplantıda ifadesi tekrarlanan bir alışkanlık kurar. Burada elde bir nesne tutmak değil, not yazmak söz konusudur; birinci kişi için tutar biçimine -ım gelir.
Gelecek zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tutacağım
tutacağım: Soruda yarın için gelecek zaman biçimi istenir. Tutacak biçimine birinci kişi eki eklendiğinde ekin sonundaki k, ğ olur; fiil kökündeki t korunur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Merdiveni şu anda tutma eylemini şimdiki zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Babam öznesine uygun görülen geçmiş zaman biçimini yazın.
Alışkanlık bildiren geniş zamanın birinci tekil kişi biçimini yazın.
Gelecek zamanın birinci tekil kişi biçimiyle tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden şu anda bir nesneyi tutma, toplantılarda düzenli not tutma ve yarın bir sözü yerine getirme durumları için birer cümle isteyin. Zaman ipucuyla kişi ekinin uyumunu kontrol edin.