Öğrencilerin ana vücut bölümlerini adlandırması, hangisinin kendisine ait olduğunu söylemesi ve nerenin ağrıdığını bildirmesi için kısa bir not.
Temel fikir
Vücut bölümü adları çoğunlukla iyelik ekiyle kullanılır: göz → gözüm. Ağrı, ad ile ağrımak fiilinin birlikte kullanılmasıyla bildirilir: Başım ağrıyor; ayrıca «sahip olmak» gerekmez. Ünlüyle başlayan ekten önce bazı sözcüklerde ünsüz yumuşar: kulak → kulağım, kalp → kalbim.
| Sözcük | Benim | Anlam |
|---|---|---|
| burun | burnum | yüzün ortasındaki çıkıntı |
| ağız | ağzım | yemek yediğimiz yer |
| karın | karnım | gövdenin ön tarafı |
| omuz | omzum | kolun gövdeye bağlandığı yer |
| boyun | boynum | baş ile gövde arası |
| boğaz | boğazım | yutarken kullandığımız yer |
| kulak | kulağım | duyduğumuz yer |
| ayak | ayağım | yürürken bastığımız yer |
| parmak | parmağım | elin ucundaki uzantı |
| kalp | kalbim | kan pompalayan organ |
| baş | başım | gövdenin üstündeki bölüm |
| göz | gözüm | gördüğümüz yer |
| el | elim | tuttuğumuz yer |
| diş | dişim | ağızdaki sert parça |
Örnekler
- Bugün dişim çok ağrıyor.Ağrıyan kişi, vücut bölümüne gelen ekle gösterilir (dişim); ayrıca «ben» demek gerekmez. Ağrıyor, ağrımak fiilidir.
- Burnum ve kulaklarım soğuk.Burun ünlüsünü düşürür (burnum). Kulak sözcüğü kulaklarım biçiminde sondaki k sesini korur; çünkü çoğul eki gövde ile ünlü arasına girer.
- Ayağım ve bacağım ağrıyor.
- Karnım aç.Karın, ekten önce sondaki ı ünlüsünü düşürür: karnım. Karnım aç, «acıktım» anlamında kullanılır.
- Boğazım ağrıyor.Boğaz, ekten önce ünlüsünü korur: boğazım; boğzum yanlıştır.
- Omzum ağrıyor.
- gözlerimgözlerÇoğul eki: -ler / -larimİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
- parmaklarımparmaklarÇoğul eki: -ler / -larımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
- kulağımkulağımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mÜnlüyle başlayan ekten önce kulak sözcüğündeki son k yumuşar, ğ olur: kulağım.
- ağzımağzımİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mAğız, ekten önce ikinci ünlüsünü düşürür: ağzım; ağızım yanlıştır.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler ünlü düşmesini sık atlar: ağızım, burunum, karınım yazarlar; doğrusu ağzım, burnum, karnım. Kuralı her sözcüğe uygulamak da yanlıştır: boğaz ünlü düşürmez (boğazım). Cümleyi Ben baş ağrıyor diye kuran öğrenciyi Başım ağrıyor kalıbına yönlendirin.
Kendin dene
baş sözcüğünü kullanarak cümleyi tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
başım
başım: ağrıyan kişi ek ile gösterilir; baş + -ım, son ünlü kalın a olduğu için -ım. Ağrıyor fiiline ayrıca «ben» eklenmez.
ağız sözcüğüne «benim» ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ağzım
ağzım: ağız ünlüyle başlayan ek gelince ikinci ünlüsünü düşürür; ağızım değil, ağzım.
kulak sözcüğüne «benim» ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kulağım
kulağım: sondaki k ünlü önünde ğ olur; kalın a ile ek -ım biçimini alır.
boğaz sözcüğüne «benim» ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
boğazım
boğazım: boğaz ünlü düşürmez; ünlü düşmesi sınırlı bir grup sözcüğe özgüdür ve istisna olarak öğretilir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
baş sözcüğünü kullanarak cümleyi tamamlayın.
ağız sözcüğüne «benim» ekini getirin.
kulak sözcüğüne «benim» ekini getirin.
boğaz sözcüğüne «benim» ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bugünkü durumlarını anlatan dört cümle yazmalarını isteyin: ikisinde bir yer ağrısın, ikisinde bir vücut bölümü anlatılsın. Eklerin tabloyla uyumunu denetleyin.