Yakın aile adlarını öğretirken öğrencilerin taraf ve yaş ayrımını görmesi için kısa bir öğretmen notu.

Temel fikir

Türkçede akrabalık adları taraf ve yaşa göre ayrılır: anne tarafında anneanne, dayı, teyze; baba tarafında babaanne, amca, hala; dede her iki tarafta aynıdır. Abla ve ağabey büyük, kardeş küçük kardeştir.

Karşılaştırılacak kalıplar
AkrabaAnnenin tarafıBabanın tarafı
Büyükanneanneannebabaanne
Büyükbabadededede
Anne veya babanın erkek kardeşidayıamca
Anne veya babanın kız kardeşiteyzehala

Örnekler

  • Babam akşam eve geliyor.
  • Dedem bahçede oturuyor.
  • Ablam üniversitede okuyor.Abla zaten büyük olduğunu gösterir. Küçük kız kardeş için kız kardeşim denir.
  • Annem ve teyzem kardeş.Burada kardeş, iki kişinin birbirinin kardeşi olduğunu gösterir. Cinsiyeti kardeş değil, annenin kız kardeşi olan teyze bildirir.
  • kardeşlerimkardeşlerÇoğul eki: -ler / -larimİyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -m
  • çocuklarımızçocuklarÇoğul eki: -ler / -larımızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz
  • amcamAmca yalnızca babanın erkek kardeşidir. Annenin erkek kardeşi için ayrı bir sözcük var: dayı. -m eki benim anlamı verir.
  • dayımDayı ünlüyle bittiği için yalnızca -m alır: dayım, dayıım değil.
  • Halam Bursa'da yaşıyor.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler amca ile dayı, hala ile teyze çiftlerini karıştırır; annenin erkek kardeşine amca demek tipik hatadır. Kardeş cinsiyet bildirmez, gerekirse kız veya erkek eklenir.

Kendin dene

  1. Ona nasıl seslenirsiniz? Yazın: annemin erkek kardeşi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dayım

    dayım: annenin erkek kardeşine dayı denir; ünlüyle biten sözcüğe iyelik eki yalnızca -m olarak gelir.

  2. Ona nasıl seslenirsiniz? Yazın: babamın kız kardeşi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    halam

    halam: babanın kız kardeşi hala, annenin kız kardeşi teyzedir; sözcük ünlüyle bittiği için ek -m olur.

  3. Ona nasıl seslenirsiniz? Yazın: annemin annesi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    anneannem

    anneannem: ilk parça tarafı gösterir; anne anne tarafını, baba baba tarafını bildirir.

  4. Ona nasıl seslenirsiniz? Yazın: büyük erkek kardeşim. İki sözcük doğrudur, biri yeterli.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    ağabeyim / abim

    ağabeyim veya abim: ağabey ünsüzle bittiği için -im, abi ünlüyle bittiği için yalnızca -m alır.

Bugün kullan

Öğrencilerden aile ağaçlarını çizip her kişinin altına Türkçe adını ve hangi taraftan olduğunu yazmalarını isteyin.