ayakkabı: schoen, mijn schoen, in de schoen

Het idee

Ayakkabı eindigt op de achterklinker ı, dus de uitgangen hebben a en ı: meervoud ayakkabılar. Omdat het woord op een klinker eindigt, krijgen de accusatief en de datief een verbindende y (ayakkabıyı, ayakkabıya) en de genitief een n (ayakkabının). Locatief en ablatief hebben er geen nodig: ayakkabıda, ayakkabıdan. De bezitsvormen zijn ayakkabım, ayakkabın, ayakkabısı, en na -sı krijgt elke naamval een n: ayakkabısına. Het woord verzacht nooit en de dubbele kk blijft in elke vorm staan.

Voorbeelden

• Yeni ayakkabılarımı bugün giydim.Vandaag heb ik mijn nieuwe schoenen aangetrokken.Drie uitgangen in vaste volgorde: ayakkabı·lar·ım·ı, dus meervoud, mijn, accusatief. Het bijvoeglijk naamwoord yeni verandert niet.
• Ayakkabıyı kapının önüne bıraktım.Ik heb de schoenen voor de deur gezet.Het bepaalde lijdend voorwerp krijgt de accusatief, met verbindende y: ayakkabıyı. Het enkelvoud kan het hele paar betekenen; de context laat dat zien.
• Annem bana yeni ayakkabı aldı.Mijn moeder heeft nieuwe schoenen voor me gekocht.Een onbepaald lijdend voorwerp krijgt geen accusatiefuitgang: yeni ayakkabı, niet yeni ayakkabıyı. De datief bana zegt voor wie.
• Üç çift ayakkabım var.Ik heb drie paar schoenen.Het getal telt paren, dus çift en ayakkabı blijven enkelvoud; de uitgang -m (‘mijn’) sluit de woordgroep af: ayakkabım.
• Ayakkabıda bir delik var.Er zit een gat in de schoen.De locatief -da: ayakkabı eindigt op een klinker, dus een verbindingsletter is niet nodig, en de achterklinker ı geeft -da, niet -de.
• Bu ayakkabının tabanı çok kalın.De zool van deze schoen is erg dik.De genitief ayakkabının krijgt een verbindende n, en het bezetene krijgt de bezitsuitgang: taban wordt tabanı. De twee uitgangen horen bij elkaar.
• ayakkabılarımızdanvan onze schoenenayakkabı·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats·ımız-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: ons en onze·dan-den / -dan / -ten / -tan: van, uitDe volgorde ligt vast: meervoud -lar, dan bezit -ımız, dan naamval -dan. Na de stemhebbende z begint de naamvaluitgang met d.
• ayakkabısınanaar zijn of haar schoenenayakkabı·sı-i / -si: zijn, haar·na-e / -a / -ye / -ya: naar, aanNa het bezit -sı krijgt de datief een verbindende n: ayakkabısına, nooit ayakkabısıya. De vorm kan 'zijn' of 'haar' betekenen; het Turks heeft er één.

Let op

Na een getal of na çift (paar) blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud: iki çift ayakkabı, niet iki çift ayakkabılar. Schrijf het woord ook aaneen en met kk, nooit ayak kabı.

Probeer het zelf

1. Zet ayakkabı (schoen) in de accusatief: Ik vond deze schoenen heel mooi.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayakkabıyı

   ayakkabıyı: het woord eindigt op een klinker, dus de accusatief voegt een y in, en de achterklinker ı geeft de uitgang -ı.

2. Zet „mijn schoenen” in de ablatief: Ik heb de modder van mijn schoenen gepoetst.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayakkabımdan

   ayakkabımdan: ayakkabım eindigt op de stemhebbende medeklinker m, dus de uitgang begint met d, en de achterklinker ı geeft -dan.

3. Zeg „zijn of haar schoenen” met het meervoud: Zijn of haar schoenen staan naast de deur.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayakkabıları

   ayakkabıları: eerst het meervoud -lar, dan het bezit -ı na de medeklinker r, zonder verbindingsletter; dezelfde vorm betekent ook ‘hun schoenen’.

4. Voeg geen meervoud toe: Ik heb twee paar schoenen gekocht.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   ayakkabı

   ayakkabı: çift telt de paren al, dus na een getal blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over je schoenen: een met de accusatief, een met de datief, een met de locatief en een met een getal en çift. Omcirkel elke verbindingsletter.