Je vormt uit werkwoordstammen namen voor personen en apparaten en bijvoeglijke naamwoorden voor kenmerkende effecten. Dezelfde uitgang staat in okuyucu (lezer), yazıcı (printer) en yapıcı (constructief). De context bepaalt de precieze betekenis.
Het idee
Haal -mek/-mak weg om de werkwoordstam te vinden. Na een medeklinker gebruik je -ıcı na a/ı, -ici na e/i, -ucu na o/u en -ücü na ö/ü. De twee klinkers van het achtervoegsel zijn gelijk. Na een klinker voeg je y in: ara- → arayıcı, izle- → izleyici, oku- → okuyucu. De tabel toont ook alle vier vormen met y. Het achtervoegsel heeft altijd c, nooit ç: öğretici houdt zijn t en yapıcı zijn p. Deze woorden noemen een rol, apparaat of eigenschap; ze drukken geen tijd uit. Uitgangen voor zelfstandige naamwoorden komen erna: sür-ücü-ler.
| Laatste stamklinker | Na een medeklinker | Na een klinker | Voorbeelden |
|---|---|---|---|
| a, ı | -ıcı | -yıcı | yapıcı, arayıcı |
| e, i | -ici | -yici | öğretici, izleyici |
| o, u | -ucu | -yucu | kurucu, okuyucu |
| ö, ü | -ücü | -yücü | sürücü |
Voorbeelden
- Bu açıklama oldukça öğretici.Deze uitleg is behoorlijk leerzaam.
- Toplantıda yapıcı öneriler sunduk.We deden constructieve voorstellen tijdens de vergadering.
- Okuyucular kapıda sessizce bekliyor.De lezers wachten stil bij de deur.
- okuyucularlezersokuyucuDoener en eigenschap: -icilarHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
- sürücülerbestuurderssürücüDoener en eigenschap: -icilerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
- yazıcılarprintersyazıcıDoener en eigenschap: -icilarHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
- izleyicilerkijkersizleyiciDoener en eigenschap: -icilerHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
- Bu yazıcı renkli basıyor.Deze printer drukt in kleur af.
Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.
Er is geen Turkse stem op je apparaat beschikbaar. Je kunt de tekst nog steeds lezen.
Let op
Plak het achtervoegsel voor beroepen dat bij zelfstandige naamwoorden hoort niet rechtstreeks aan een werkwoord: kitapçı komt van kitap (boek), maar yazıcı van yaz- (schrijven). Het resultaat hoeft ook geen persoon te zijn: yapıcı öneri is een constructief voorstel en öğretici açıklama een leerzame uitleg. Leer gangbare woorden in hun context in plaats van bij elk werkwoord een beroep te verzinnen.
Probeer het zelf
Vorm uit öğretmek (onderwijzen) het bijvoeglijk naamwoord leerzaam voor een uitleg. Schrijf alleen dat woord.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
öğretici
öğretici: zonder -mek blijft öğret- over. De laatste klinker e vraagt om twee keer i in het achtervoegsel; de laatste t blijft staan. Het woord beschrijft hier uitleg waarvan je iets leert.
Maak met het achtervoegsel uit deze les van okumak (lezen) het zelfstandig naamwoord lezer in het enkelvoud.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
okuyucu
okuyucu: de stam oku- eindigt al op u. De verbindende y scheidt die klinker van -ucu. Zo ontstaat het woord voor een lezer zonder dat de stamklinker verdwijnt.
Vorm uit sürmek (besturen) met het achtervoegsel van deze les het woord bestuurder en maak het vervolgens meervoud.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
sürücüler
sürücüler: uit sür- ontstaat eerst sürücü, bestuurder. Daarna volgt -ler, omdat de laatste klinker van het nieuwe woord de voorklinker ü is. Het meervoud komt na het woordvormende achtervoegsel.
Vul aan: We deden constructieve voorstellen tijdens de vergadering. Leid het ontbrekende bijvoeglijk naamwoord af van yapmak (doen, maken).
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
yapıcı
yapıcı: het gaat om voorstellen die helpen iets te verbeteren. Dit gangbare bijvoeglijke naamwoord komt van yap- met twee puntloze ı’s; de laatste p wordt geen b.
Oefenronde
Beantwoord vragen en zet waar mogelijk Turkse zinnen en woorden weer in elkaar. We bewaren je score.
Vorm uit öğretmek (onderwijzen) het bijvoeglijk naamwoord leerzaam voor een uitleg. Schrijf alleen dat woord.
Maak met het achtervoegsel uit deze les van okumak (lezen) het zelfstandig naamwoord lezer in het enkelvoud.
Vorm uit sürmek (besturen) met het achtervoegsel van deze les het woord bestuurder en maak het vervolgens meervoud.
Vul aan: We deden constructieve voorstellen tijdens de vergadering. Leid het ontbrekende bijvoeglijk naamwoord af van yapmak (doen, maken).
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: lezers
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: bestuurders
Bewaar je voortgang
Maak gratis een account aan om je oefenresultaten daarin op te slaan.
Account maken en opslaanIk heb al een accountGebruik het vandaag
Schrijf één zin over een lezer, één over een printer en één met een constructief voorstel. Onderstreep de afgeleide woorden, benoem hun werkwoordstam en geef aan of ze een persoon, apparaat of eigenschap noemen.