Z tematów czasowników utworzysz nazwy osób i urządzeń oraz przymiotniki opisujące typowe działanie. Ten sam przyrostek występuje w okuyucu (czytelnik), yazıcı (drukarka) i yapıcı (konstruktywny). O znaczeniu decyduje kontekst.
Zasada
Odrzuć -mek/-mak, aby uzyskać temat czasownika. Po spółgłosce dodaj -ıcı po a/ı, -ici po e/i, -ucu po o/u, a -ücü po ö/ü. Obie samogłoski przyrostka są takie same. Po samogłosce wstaw y: ara- → arayıcı, izle- → izleyici, oku- → okuyucu. Tabela zawiera też cztery postacie z y. Przyrostek ma zawsze c, nie ç: w öğretici pozostaje t, a w yapıcı pozostaje p. Powstaje nazwa roli, urządzenia lub cechy, a nie forma czasu. Końcówki rzeczownika dodaje się później: sür-ücü-ler.
| Ostatnia samogłoska tematu | Po spółgłosce | Po samogłosce | Przykłady |
|---|---|---|---|
| a, ı | -ıcı | -yıcı | yapıcı, arayıcı |
| e, i | -ici | -yici | öğretici, izleyici |
| o, u | -ucu | -yucu | kurucu, okuyucu |
| ö, ü | -ücü | -yücü | sürücü |
Przykłady
- Bu açıklama oldukça öğretici.To wyjaśnienie jest dość pouczające.
- Toplantıda yapıcı öneriler sunduk.Na spotkaniu przedstawiliśmy / przedstawiłyśmy konstruktywne propozycje.
- Okuyucular kapıda sessizce bekliyor.Czytelnicy czekają cicho przy drzwiach.
- okuyucularczytelnicyokuyucuWykonawca i cecha: -icilarLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
- sürücülerkierowcysürücüWykonawca i cecha: -icilerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
- yazıcılardrukarkiyazıcıWykonawca i cecha: -icilarLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
- izleyicilerwidzowieizleyiciWykonawca i cecha: -icilerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
- Bu yazıcı renkli basıyor.Ta drukarka drukuje w kolorze.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie dodawaj do czasownika bezpośrednio przyrostka zawodów tworzonego od rzeczowników: kitapçı pochodzi od kitap (książka), ale yazıcı od yaz- (pisać). Wynik nie zawsze nazywa osobę: yapıcı öneri to konstruktywna propozycja, a öğretici açıklama to pouczające wyjaśnienie. Poznawaj utrwalone słowa w kontekście, zamiast tworzyć nazwę zawodu od każdego czasownika.
Spróbuj samodzielnie
Od öğretmek (uczyć) utwórz przymiotnik pouczający, opisujący wyjaśnienie. Wpisz tylko przymiotnik.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
öğretici
öğretici: po odrzuceniu -mek zostaje öğret-. Ostatnie e wymaga dwóch i w przyrostku, a końcowe t pozostaje. Przymiotnik opisuje wyjaśnienie, które czegoś uczy.
Za pomocą przyrostka z tej lekcji utwórz od okumak (czytać) rzeczownik czytelnik w liczbie pojedynczej.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
okuyucu
okuyucu: temat oku- kończy się już na u. Łączące y oddziela tę samogłoskę od -ucu. Nazwa czytelnika zachowuje więc samogłoskę tematu.
Od sürmek (prowadzić pojazd) utwórz przyrostkiem z tej lekcji nazwę kierowcy, a następnie dodaj liczbę mnogą.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
sürücüler
sürücüler: najpierw z sür- powstaje sürücü, czyli kierowca. Następnie dodajemy -ler, bo ostatnią samogłoską nowego rzeczownika jest przednie ü. Liczba mnoga następuje po przyrostku słowotwórczym.
Uzupełnij: Na spotkaniu przedstawiliśmy / przedstawiłyśmy konstruktywne propozycje. Utwórz brakujący przymiotnik od yapmak (robić).
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
yapıcı
yapıcı: chodzi o propozycje pomagające coś ulepszyć. Ten utrwalony przymiotnik powstaje z yap- i ma dwa bezkropkowe ı; końcowe p nie zmienia się w b.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Od öğretmek (uczyć) utwórz przymiotnik pouczający, opisujący wyjaśnienie. Wpisz tylko przymiotnik.
Za pomocą przyrostka z tej lekcji utwórz od okumak (czytać) rzeczownik czytelnik w liczbie pojedynczej.
Od sürmek (prowadzić pojazd) utwórz przyrostkiem z tej lekcji nazwę kierowcy, a następnie dodaj liczbę mnogą.
Uzupełnij: Na spotkaniu przedstawiliśmy / przedstawiłyśmy konstruktywne propozycje. Utwórz brakujący przymiotnik od yapmak (robić).
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Stuknij części w odpowiedniej kolejności, aby zbudować to słowo: czytelnicy
Stuknij części w odpowiedniej kolejności, aby zbudować to słowo: kierowcy
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Napisz po jednym zdaniu o czytelniku, drukarce i konstruktywnej propozycji. Podkreśl utworzone słowa, wskaż ich tematy czasownikowe i wyjaśnij, czy nazywają osobę, urządzenie czy cechę.