Russisch читать/прочитать, Oekraïens читати/прочитати en Pools czytać/przeczytać zetten imperfectief lezen tegenover perfectief lezen als een geheel. Die paren helpen je op weg, maar elk lid heeft niet één vaste Turkse uitgang. Bepaal eerst wanneer de handeling plaatsvindt en vanuit welk gezichtspunt je haar beschrijft.

Het idee

In deze situaties geeft okuyor aan dat het lezen nu bezig is, okuyordu dat het op een moment in het verleden bezig was, en okur dat het een gewoonte is. Kitabı bir saatte okudu presenteert het uitlezen van het boek binnen een uur; bitirdi zegt uitdrukkelijk dat het af was. Werkwoord, object en tijdsbepaling vormen samen de betekenis. Een Slavisch imperfectief werkwoord kan dus bij verschillende Turkse vormen passen.

Voorbeelden

  • Dün akşam Elif kitap okuyordu.Elif was gisteravond een boek aan het lezen.
  • Elif kitabı dün bitirdi.Elif heeft het boek gisteren uitgelezen.
  • Elif her akşam kitap okur.Elif leest elke avond boeken.
  • Elif dün iki saat kitap okudu ama kitabı bitirmedi.Elif las gisteren twee uur, maar heeft het boek niet uitgelezen.
  • Elif kitabı bir saatte okudu.Elif las het boek in een uur uit.
  • Elif şimdi kitap okuyor.Elif is nu een boek aan het lezen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Vertaal een Slavische imperfectieve verleden tijd niet automatisch met okuyordu. Ook betekent okudu niet altijd dat het hele boek uit is: İki saat kitap okudu ama kitabı bitirmedi beschrijft twee uur lezen zonder het boek uit te lezen. Omgekeerd zegt okuyordu niet dat zij het later nooit heeft uitgelezen.

Probeer het zelf

  1. Kies de vorm die aangeeft dat het lezen gisteren om negen uur nog bezig was. Dün saat dokuzda Elif hâlâ kitap ___. (okuyordu / bitirdi)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okuyordu

    okuyordu: negen uur valt midden in de leesactiviteit. Hâlâ geeft aan dat die toen nog bezig was; wat er later gebeurde blijft open.

  2. Ze heeft ook de laatste bladzijde gelezen. Kies de vorm die voltooiing uitdrukt. Elif kitabın son sayfasını da okudu. Kitabı ___. (bitirdi / okuyordu)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bitirdi

    bitirdi: ook de laatste bladzijde is gelezen. Het resultaat is dus bereikt, en deze vorm benoemt de voltooiing van het lezen.

  3. Kies de vorm voor een vaste gewoonte in de avond. Elif her akşam kitap ___. (okur / bitirdi)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okur

    okur: her akşam beschrijft hier een vaste routine. Bitirdi zou een voltooiing in het verleden melden en drukt niet de gevraagde gewoonte uit.

  4. Kies de vorm voor twee uur lezen zonder het boek uit te lezen. Elif dün iki saat kitap ___ ama kitabı bitirmedi. (okudu / bitirdi)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okudu

    okudu: de twee uur meten de tijd die aan lezen is besteed. Bitirmedi ontkent expliciet dat het boek uit was; een leesactiviteit in het verleden kan dus zonder dat resultaat worden beschreven.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie korte situaties: lezen dat gisteren op een bepaald moment nog bezig was, een dagelijkse gewoonte en een uitgelezen boek. Kies Turkse vormen en leg uit wat elke zin over voltooiing zegt. Oefen de afzonderlijke tijden op de gekoppelde grammaticapagina’s.