Bu derste öğrenciden iki edata ayrı anlamlar bulmasını değil, beklenen sonucun gerçekleşmediği ilişkiyi açıklamasını isteyin. Eşleştirilmiş örneklerle anlam ve anlatım tonu ayrı ayrı ele alınabilir.

Temel fikir

Rağmen ve karşın, yönelme durumundaki bir öbekten sonra gelerek burada ödünleme ilişkisi kurar: Engelleyici olabilecek durum vardır, ancak sonuç beklenenden farklıdır. Rağmen konuşmada ve yazıda kullanılabilir; karşın çoğu bağlamda daha yazılı veya resmî bir ton verir. Bu eğilimi kesin bir kullanım yasağı olarak sunmayın. Maç ve çay örneklerinde edatı değiştirmek olguları değiştirmez. Buna rağmen ile buna karşın, bu örneklerde önceki duruma gönderme yapar. Biçim çalışması için yönelme durumu ve isim-fiil sayfalarına geçin.

Örnekler

  • Yağmura rağmen maç devam etti.
  • Gürültüye karşın bebek uyudu.
  • Uyarılara rağmen kapı açık kaldı.
  • Yağmura karşın maç devam etti.
  • Fiyatı artmasına rağmen bu çay hâlâ ucuz.
  • Fiyatı artmasına karşın bu çay hâlâ ucuz.
  • Yağmur başladı. Buna rağmen maç devam etti.
  • Yağmur başladı. Buna karşın maç devam etti.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci fiyatı arttı rağmen yazdığında sorun edat seçimi değildir: Çekimli fiil doğrudan edata bağlanmıştır. Fiyatı artmasına rağmen biçimini gösterip aynı öbeğin karşın ile de kullanılmasını isteyin. Daha resmî sözcüğü seçmek yapısal hatayı gidermez.

Kendin dene

  1. Verilen iki edattan biriyle tamamlayın: Gürültü bebeğin uyumasını engellemedi.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    rağmen / karşın

    rağmen / karşın: Gürültü bebeği uyanık tutabilirdi, fakat bebek uyudu. İki edat da bu ilişkiyi kurar; bağlam birini zorunlu kılmaz.

  2. Anlamı koruyarak rağmen yerine karşın yazın. Yalnızca yeni edatı belirtin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    karşın

    karşın: Yönerge eş değer edatla değiştirmeyi istediği için bu yanıt beklenir. Yağmur ve maçın sürmesi değişmez; anlatım daha yazılı bir ton kazanabilir.

  3. Rağmen öncesindeki biçimi seçin: Çayın fiyatı arttı, ama çay hâlâ ucuz.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    artmasına

    artmasına: Fiyat artışı, edata bağlanan isim-fiil öbeğiyle anlatılır. Arttı ise bağımsız bir cümlenin yüklemi olur; bu boşlukta kullanılamaz.

  4. Önceki cümledeki yağmura gönderme yapan biçimi seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Buna

    Buna: Önceki cümledeki yağmurun başlamasına gönderme yapar ve edatın istediği yönelme durumundadır. Yalın bu biçimi bu görevi karşılamaz.

Bugün kullan

Öğrencilere bir engeli ve buna rağmen gerçekleşen olayı anlatan kısa bir mesaj yazdırın. Mesajdaki rağmen yerine karşın getirerek kısa bir rapor oluştursunlar; değişmeyen olguları ve tondaki farkı açıklasınlar.