Bu derste öğrencinin hukuk terimlerini ezberlemesinden çok, bir sahnede kimin konuştuğunu ve hangi olayın anlatıldığını ayırt etmesini hedefleyin. Örnekler ve konuşma bu ders için yazılmıştır; herhangi bir diziden alınmamıştır ve hukuki yönlendirme içermez.

Temel fikir

Sözcükleri kişi, süreç ve sonuç başlıklarıyla ele alın. Hâkim, savcı, avukat ve tanık kişi adlarıdır; savcı ile avukatı aynı görev adı gibi kullanan öğrenciyi bağlama geri yönlendirin. Dava ile duruşma ayrımını, devam eden bir dava içindeki duruşma üzerinden gösterin. Beyan söylenen açıklamayı, mahkeme yargı organını adlandırır. Karar daha geniş anlamlıdır; hüküm burada uyuşmazlığı çözen karardır.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükBu bağlamdaki anlamı
mahkemeyargı organı
hâkimyargıç
savcıkamu adına iddia makamındaki görevli
avukathukuki yardım sunan meslek mensubu
tanık / şahitbilgisine başvurulan kişi
davamahkemede görülen iş
duruşmadavanın mahkeme önünde ele alındığı oturum
beyanaçıklama
kararbir konuda verilen karar
hükümuyuşmazlığı çözen mahkeme kararı

Metni oku

Hâkim: O gün ne gördünüz?

Tanık: Bir araba gördüm. Rengini hatırlamıyorum.

Avukat: Saat kaçtı?

Tanık: Onu da hatırlamıyorum.

Koridorda: A: Duruşma bitti mi? B: Evet, ama dava devam ediyor.

Örnekler

  • Duruşma birazdan başlayacak.
  • Avukat koridorda bekliyor.
  • Hâkim tanığı dinliyor.
  • Savcı dosyayı açtı.
  • Tanığın beyanı kısa.
  • Bu dava hâlâ devam ediyor.
  • Hâkim hükmü açıkladı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci Duruşma bitti cümlesinden davanın da bittiği sonucunu çıkarabilir. Kurgusal bağlamdaki Dava devam ediyor cümlesini birlikte okutun ve tam olarak neyin bittiğini sorun. Çeviride iki adı tek sözcükle karşılamak bu ayrımı gizleyebilir.

Kendin dene

  1. Birazdan başlayacak duruşmayı adlandıran sözcüğü seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    duruşma

    duruşma: İpucu, birazdan başlayacak olan oturumu soruyor. Burada bütün davayı değil, belirli bir duruşmayı adlandırmak gerekir.

  2. Kamu adına iddia makamında bulunan kişinin görev adını seçin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    savcı

    savcı: Kamu adına iddia makamında bulunma ipucu bu yanıtı belirler. Avukat sözcüğü bu görevin adı olmadığı için seçenekler birbirinin yerine geçmez.

  3. Olayın saatini hatırlamayan tanığı adlandırın; aynı anlamdaki başka bir sözcük de kabul edilir.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    tanık / şahit

    tanık / şahit: Olayın saatini hatırlayamayan bir kişiden söz ediliyor. İki sözcük de bu kişiyi adlandırabilir; hüküm ise bir kişi adı değildir.

  4. Parantezdeki sözcüğe belirtme durumu ekini getirin: Hâkim belirli bir hükmü açıkladı.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hükmü

    hükmü: Açıklanan belirli nesne belirtme durumu eki alır. Hüküm sözcüğünün ikinci hecesindeki ünlü düşer ve hükmü biçimi ortaya çıkar.

Bugün kullan

Özgün konuşmada soruları soran kişileri öğrencilere buldurun. Duruşmayla ilgili iki, davayla ilgili bir cümle yazdırın. Yanıtlarda anlam seçimini ve hükmü biçimindeki ünlü düşmesini kontrol edin; ardından hastane dersine geçin.