Yönelme durumu: gitmek ve vermek cümlelerinde

Temel fikir

Yönelme durumu eki (-e, -a) hareketin vardığı yeri ve alıcıyı gösterir: okula gidiyorum, babama çay veriyorum. Ünlüyle biten sözcüklerde kaynaştırma ünsüzü y gelir: arabaya, Ayşe'ye. Ek, şu sorulara cevap verir: nereye? ve kime?

Örnekler

• Ben yarın Ankara'ya gidiyorum.Ankara ünlüyle biter; iki ünlünün arasına y girer: Ankara'ya. Kesme işareti eki özel addan ayırır. Özne olan ben düşebilir.
• Annem babama çay veriyor.babam sözcüğü zaten m ünsüzüyle biter, bu yüzden yalnızca -a gelir. Eki alan, alıcı olan kişidir; verilen şey olan çay ek almaz.
• Çocuklar parka koşuyor.
• Nereye gidiyorsun?
• okulaokul·aYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
• arabayaaraba·yKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyı·aYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
• evlerimizeev·lerÇoğul eki: -ler / -lar·imizİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müz·eYönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -ya
• kitabakitap sözcüğünün sonundaki p, ünlüyle başlayan ek gelince b olur: kitaba, kitapa değil.

Dikkat et

Öğrenciler anadilindeki "eve git" gibi yapıları örnek alıp eki düşürür (ev gidiyorum) ya da ünlüyle biten adlarda kaynaştırma ünsüzünü unutur (arabae). İkisini de nereye? sorusuyla ve iki kısa örnekle düzeltin.

Kendin dene

1. ev sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   eve

   eve: ev ünsüzle biter, son ünlü ince e olduğu için ek -e olur.

2. Ayşe adına yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   Ayşe'ye

   Ayşe'ye: ad ünlüyle biter, araya y girer; kesme işareti eki özel addan ayırır.

3. bahçe sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   bahçeye

   bahçeye: bahçe ünlüyle biter, bu yüzden y gelir; son ünlü ince, ek -ye.

4. kitap sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   kitaba

   kitaba: kitap sözcüğünün sonundaki p, ünlüyle başlayan ek gelince b olur; kalın ünlü a eki -a yapar.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir günlerini anlatan dört cümle yazmalarını isteyin: ikisinde gidilen yer, ikisinde bir şey verilen ya da söylenen kişi olsun. Her ekin altını çizdirip y gerekip gerekmediğini sorun.