Öğrencilerin altı kişi zamirini tanıması ve hangi durumda söylenip hangisinde söylenmeyeceğini öğrenmesi için kısa bir not; kişi ekleri ayrı sayfadadır.

Temel fikir

Kişi zamirleri ben, sen, o, biz, siz, onlar olmak üzere altıdır; o cinsiyet bildirmez, siz hem çoğul hem saygı bildirir. Kişi eki özneyi zaten gösterdiği için zamir, karşıtlık ya da vurgu yoksa söylenmez: Gidiyorum.

Karşılaştırılacak kalıplar
TekilÇoğul
benbiz
sensiz
oonlar

Örnekler

  • Ben bugün çok yorgunum.
  • Sen çok iyi bir arkadaşsın.
  • O şimdi evde.Türkçede he, she ve it için tek sözcük vardır: o. Kimden söz edildiği duruma bağlıdır; üçüncü kişide burada ek de yoktur.
  • Biz yarın Bursa'ya gidiyoruz.
  • Siz bu akşam burada mısınız?siz hem çoğul "siz"dir hem de tek bir kişiye, örneğin yabancıya ya da yaşlıya karşı saygı bildirir. İki durumda da -sınız eki gelir.
  • Ben kahve içiyorum, sen çay içiyorsun.Burada ben ve sen, iki kişiyi karşılaştırdığı için söylenir. Karşıtlık olmasaydı -um ve -sun ekleri kimin içtiğini zaten gösterirdi.
  • Gidiyorum.Ben söylemek gerekmez; -um eki "ben"i zaten bildirir. Günlük konuşmada olağan söyleyiş budur.
  • Onlar şimdi sinemada.
  • Ben de geliyorum.de ayrı yazılan bir sözcüktür ve "de, da" anlamındadır: ben de. Bitişik yazılan bende ise bulunma durumudur ve anlamı başkadır.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler ana dillerindeki gibi her cümleye zamir koyar (Ben gidiyorum); bu yanlış değildir ama “ben, sen değil” anlamı verir. Cinsiyet arayan öğrenciye o’nun tek sözcük olduğunu hatırlatın.

Kendin dene

  1. Yaşlı bir yabancıya saygıyla nereli olduğunu soruyorsunuz. Zamiri yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    siz

    siz: yaşlı bir yabancıya saygıyla seslenilir; çoğul zamiriyle aynı sözcük ve -sınız eki gelir.

  2. Ali ve Zeynep çok yorgun. Zamiri yazın: bugün evdeler.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    onlar

    onlar: özne iki kişidir, çoğul zamiri onlar olur; cinsiyete göre ayrım yoktur.

  3. Elif evde. Zamiri yazın: kitap okuyor.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    o

    o: tek kişi, üçüncü tekil kişi; Elif için de Can için de aynı o kullanılır.

  4. Siz ve arkadaşınız farklı şeyler içiyorsunuz. Zamiri yazın: sen.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sen

    sen: cümle iki kişiyi karşılaştırdığı için iki zamir de kalır; karşıtlık olmasaydı -sun eki yeterdi.

Bugün kullan

Öğrencilerden iki cümleyi zamirsiz, iki cümleyi karşıtlık göstermek için ben ve sen ile yazmalarını isteyin.