Bu derste öğrencinin koşulu kesinleşmiş bir olay olarak sunmadan bir sonuca bağlaması hedeflenir. Tahtada koşul ve sonuç için iki alan açın; günlük bir planın hangi durumda değişeceğini sorun.

Temel fikir

Gerçekleşmesi mümkün bir gelecek olayını anlatırken geniş zamanın şartı sık kullanılır: gelirse, gelmezse. Olağan dizilişte koşul önce gelir; sonuç bölümünde beklenen davranış için geniş zaman, bir plan için gelecek zaman, yönerge için emir kullanılabilir. Erken gelirsen birlikte yemek yaparız örneğinde gelen kişiyle yemeği yapan grubun aynı olmadığını gösterin. Öğrenciler her bölümdeki kişiyi ayrı belirlesin. Eğer koşulu baştan duyurur; kullanılması zorunlu değildir.

Örnekler

  • Yağmur yağarsa içeride otururuz.
  • Erken gelirsen birlikte yemek yaparız.
  • Otobüs gelmezse taksi çağıracağız.
  • Eğer ekmek alırsan kahvaltıyı hazırlayacağım.
  • Bir sorunuz olursa bana yazın.
  • Zamanım olursa bu kitabı okuyacağım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Ana dilindeki bağımsız koşul bağlacından hareket eden öğrenci, eğer sözcüğünü ekleyip yüklemi değiştirmeyebilir. Eğer ekmek alırsın yerine Eğer ekmek alırsan gerekir. İki bölümü de koşula çevirmesine de dikkat edin: yaparsak yeni bir koşul başlatır, yaparız ise beklenen sonucu bildirir.

Kendin dene

  1. Koşul bildiren biçimi seçin: Havanın düzelmesi yürüyüşün koşulu.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    düzelirse

    düzelirse: Yürüyüş, henüz kesinleşmeyen hava değişimine bağlıdır. Düzelir yalnızca bir beklenti bildirir; baştaki eğer yüklemdeki şart ekinin yerini tutmaz.

  2. Olumsuz koşulu seçin: Taksi çağırmamız otobüsün gelmemesine bağlı.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    gelmezse

    gelmezse: Taksi, otobüsün gelmediği durumda seçilecek çözümdür. Gelirse seçilirse anlam tersine döner; otobüs geldiğinde taksi çağrılacağı söylenmiş olur.

  3. Sonucu seçin: Erken gelmen durumunda birlikte yemek yapacağız.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yaparız

    yaparız: Koşul, erken gelmektir; birlikte yemek yapmak bu koşula bağlanan sonuçtur. Yaparsak seçimi, sonuç bildirmek yerine ikinci bir koşul kurar.

  4. Yönergeyi tamamlayın: Soru olması durumunda kişiden yazmasını isteyin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yazın

    yazın: Soru oluştuğunda yapılacak iş doğrudan istenir; biçim çoğul ya da saygılı hitaba uygundur. Yazarsanız ise yazmayı yeni bir koşul yapar ve yönergeyi vermez.

Bugün kullan

Öğrencilerden yarın için üç koşullu plan yazmalarını isteyin. Bir koşul olumsuz olsun, bir sonuç da yönerge bildirsin. Her cümlede koşulun ne olduğunu ve kimin hangi işi yapacağını açıklatsınlar.