Reële voorwaarden: een mogelijke gebeurtenis en het gevolg

Het idee

Voor een mogelijke toekomstige gebeurtenis gebruik je vaak de aoristus met een voorwaardelijke uitgang: gelirse betekent “als hij of zij komt” en gelmezse “als hij of zij niet komt”. In een neutrale zin staat de voorwaarde voorop. Het gevolg kan in de aoristus staan bij een verwachte uitkomst, in de toekomende tijd bij een plan of in de gebiedende wijs bij een instructie. In Erken gelirsen birlikte yemek yaparız kom jij en koken wij: elke deelzin heeft zijn eigen persoon. Het inleidende eğer is optioneel.

Voorbeelden

• Yağmur yağarsa içeride otururuz.Als het regent, gaan we binnen zitten.
• Erken gelirsen birlikte yemek yaparız.Als je vroeg komt, koken we samen.
• Otobüs gelmezse taksi çağıracağız.Als de bus niet komt, bellen we een taxi.
• Eğer ekmek alırsan kahvaltıyı hazırlayacağım.Als je brood koopt, maak ik het ontbijt klaar.
• Bir sorunuz olursa bana yazın.Als u een vraag heeft, schrijf me dan.
• Zamanım olursa bu kitabı okuyacağım.Als ik tijd heb, zal ik dit boek lezen.

Let op

Met alleen eğer maak je van een mededeling nog geen volledige voorwaarde: “als je brood koopt” is Eğer ekmek alırsan, niet Eğer ekmek alırsın. Maak ook van het gevolg geen tweede voorwaarde: yaparız zegt wat we zullen doen, terwijl yaparsak een nieuw “als” begint.

Probeer het zelf

1. Kies de voorwaarde: als het weer opknapt, gaan we wandelen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   düzelirse

   düzelirse: de weersverbetering is nog onzeker en vormt de voorwaarde voor de wandeling. Düzelir alleen voorspelt beter weer; eğer vervangt de ontbrekende uitgang niet.

2. Kies de ontkennende voorwaarde: als de bus niet komt, bellen we een taxi.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   gelmezse

   gelmezse: de taxi is de reserveoplossing als de bus niet komt. Gelirse zou het omdraaien: je zou een taxi bellen als de bus wél komt.

3. Kies het gevolg: als je vroeg komt, koken we samen.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yaparız

   yaparız: samen koken is het toegezegde gevolg; -ız verwijst naar ons. Yaparsak betekent “als we koken” en levert twee voorwaarden zonder gevolg op.

4. Vul de instructie aan: als u een vraag heeft, schrijf me dan.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yazın

   yazın: je vraagt de lezer te schrijven als er een vraag opkomt. Yazarsanız betekent “als u schrijft” en laat de instructie zelf onuitgesproken.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie mogelijke plannen voor morgen. Gebruik één ontkennende voorwaarde en één instructie als gevolg. Markeer de voorwaarde en het gevolg en controleer wie in elk deel handelt.