Öğrencilerin bir olayı sırasıyla anlatması için kısa bir not; sıra sözcükleri zarf olarak ek almaz.

Temel fikir

Sıra zarfları (önce, sonra, ondan sonra, sonunda, en son) cümle başında ya da yüklemin hemen önünde durur ve ek almaz. Süre bildiren bir ifadeden sonra önce geçmişi, sonra ilerisini gösterir: üç gün önce, iki saat sonra.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükÖrnek
önceÖnce ödevimi yapıyorum.
sonraSonra film izleriz.
ondan sonraOndan sonra uyudum.
daha sonraDaha sonra görüşürüz.
sonundaSonunda haberi aldım.
en sonEn son ben çıktım.
bir saat önceBir saat önce geldi.

Örnekler

  • Önce elimi yıkıyorum.
  • Sonra sana yazacağım.
  • Sonunda otobüs geldi.Sonunda, bekleyişin ardından gerçekleşen sonucu bildirir: otobüs beklenmişti ve sonunda geldi. Sıradan bir sonraki adımda sonra denir.
  • Önce kahvaltı yaptık, sonra yürüyüşe çıktık.
  • Ondan sonra eve gittik.
  • Üç gün önce Ankara'ya gittim.Süre bildiren bir sözcükten sonra önce geçmişi, sonra ilerisini gösterir: üç gün önce, iki saat sonra.
  • İki saat sonra döneceğim.
  • Sonunda kitabı bitirdim.
  • En son kapıyı kapattım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler sonunda sözcüğünü sonra yerine kullanır; oysa sonunda bekleyişten ya da çabadan sonra gerçekleşen sonucu bildirir. Sıradan bir sonraki adımda sonra ya da ondan sonra denir.

Kendin dene

  1. Boşluğa sıra bildiren uygun sözcüğü yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sonra / ondan sonra

    sonra: düz bir sıralamada ikinci adım sonra ile bildirilir; bekleyiş anlamı yoktur.

  2. Boşluğa uygun sözcüğü yazın: süreden sonra gelen sözcük.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    önce

    önce: süre bildiren sözcükten sonra önce geçmişi gösterir ve ek almaz.

  3. Boşluğa uygun sözcüğü yazın: bekleyişin ardından gelen sonuç.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    sonunda

    sonunda: saatlerce bekleyişin ardından gelen sonuç sonunda ile söylenir.

Bugün kullan

Öğrencilerden sabah düzenlerini önce, sonra, ondan sonra ve en son ile dört cümlede anlatmalarını, sonra beklediği bir şey için sonunda ile bir cümle yazmalarını isteyin.