B1 düzeyinde yalnız ayrı yazımı denetlemekle yetinmeyin. Ben de kahveyi beğendim ile Ben kahveyi de beğendim cümlelerini karşılaştırıp ilkinde kişinin, ikincisinde içeceğin eklendiğini öğrenciye buldurun.
Temel fikir
Bağlaç olan de/da, ekleme anlamında ilgili sözcüğün ya da söz öbeğinin ardından gelir; çekim ekleri sözcükte kalır: kahveyi de. Önceki sözcüğün son ünlüsü e, i, ö, ü ise de, a, ı, o, u ise da seçilir. Bağlaç ayrı yazılır ve te/ta biçimini almaz. Ece de bu filmi izlemedi cümlesinde olumsuz yargıya bir kişi daha katılır. Çayı da kahveyi de seviyorum iki içeceği birlikte kapsar. Konuşmada bağlaç iki yargı arasında karşıtlık da kurabilir: Bu çanta güzel de çok küçük. Burada ikinci yargı ilkine bir çekince getirir; her kullanımı doğrudan ama ile karşılamayın.
Örnekler
- Ben de kahveyi beğendim.
- Ben kahveyi de beğendim.
- Bu kitap da pahalı.
- Evde de çalışıyorum.
- Ece de bu filmi izlemedi.
- Bu çanta güzel de çok küçük.
- Seni aradım da telefonu açmadın.
- Çayı da kahveyi de seviyorum.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci bağlacı yalnız yazım bakımından doğru kullanıp yanlış ögeye bağlayabilir. Ben de ile kahveyi de arasındaki anlam farkını açıklatın. Evde de içindeki ilk parça bulunma ekidir, ikincisi bağlaçtır; birini silmek anlamı değiştirir. Ece de yazımında kesme işareti gerekmez.
Kendin dene
___ çorbayı beğendim cümlesinde çorbayı beğenenlere konuşan kişiyi de katın. Ben ile bağlacı yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Ben de
Ben de: çorbayı beğenen başka birine konuşan kişi katılır. Bende yazımı ise bulunma anlamı taşır ve bu katılmayı anlatmaz; öğrencinin yalnız boşluğu değil anlamı da açıklamasını bekleyin.
Bu ___ çok ağır cümlesinde kitabı da ağır nesnelere ekleyin. Kitap ile bağlacı yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kitap da
kitap da: ağır olan başka nesnelere bu kitap eklenir. Son ünlü a olduğu için da seçilir; bağlaçtaki d sertleşmez, sözcüğün sonundaki p de yumuşamaz.
Evde ___ çalışıyorum cümlesinde evi çalışma yerlerine eklemek için de ya da da yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
de
de: evde çalışma yerini zaten bildirir. Evin de çalışma yerleri arasında olduğunu söylemek için ikinci parça gerekir: Evde de çalışıyorum.
Bu masa güzel ___ odam için çok büyük cümlesini de ya da da ile tamamlayın. İkinci yargı bir çekince bildiriyor.
Cevabı veya örnek cevabı göster
de
de: masa beğenilse de büyüklüğü oda açısından bir sorundur. İkinci yargı olumlu değerlendirmeye çekince getirir; burada yeni bir nesne eklenmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
___ çorbayı beğendim cümlesinde çorbayı beğenenlere konuşan kişiyi de katın. Ben ile bağlacı yazın.
Bu ___ çok ağır cümlesinde kitabı da ağır nesnelere ekleyin. Kitap ile bağlacı yazın.
Evde ___ çalışıyorum cümlesinde evi çalışma yerlerine eklemek için de ya da da yazın.
Bu masa güzel ___ odam için çok büyük cümlesini de ya da da ile tamamlayın. İkinci yargı bir çekince bildiriyor.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilere aynı yüklemle iki cümle kurdurun: birinde kişi, diğerinde nesne eklensin. Ardından beğendikleri bir eşyanın kusurunu bağlaçla anlatsınlar. Her cümlede eklenen ögeyi ya da karşıt yargıyı açıklamalarını isteyin.