değil ile ad ve sıfat olumsuzluğu

Temel fikir

Ad soylu yüklemin olumsuzu değil ile kurulur ve kişi ekleri bu sözcüğe gelir: değilim, değilsin, değil, değiliz, değilsiniz, değiller. Son ünlüsü i olduğu için ekler hep aynı biçimdedir.

Örnekler

• Ben öğretmen değilim.Kişi eki addan sonra gelen değil sözcüğüne eklenir: öğretmen değilim. Özne olan ben düşebilir: Öğretmen değilim.
• Biz bugün evde değiliz.
• Sen yorgun değilsin.
• Bu çanta pahalı değil.
• Bu benim kitabım değil.İyelik eki addadır; kitap sözcüğündeki p, ünlüyle başlayan ekten önce b olur. Üçüncü kişide değil sözcüğüne ek gelmez.
• Onlar doktor değil.Üçüncü çoğul kişide yalnızca değil kullanılabilir; özellikle insanlar için değiller de olur: Onlar doktor değiller.
• Bu kahve sıcak değil, soğuk.
• değilimdeğil·imKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• değilizdeğil·izKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz

Dikkat et

Öğrenciler kişi ekini addan sonra bırakır: Öğretmenim değil yerine Öğretmen değilim denmelidir. Fiillerin değil ile değil, -me/-ma ile olumsuz yapıldığını da hatırlatın.

Kendin dene

1. değil sözcüğünü ben için doğru kişi ekiyle yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   değilim

   değilim: özne ben olduğu için değil sözcüğüne -im gelir.

2. değil sözcüğünü biz için doğru kişi ekiyle yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   değiliz

   değiliz: biz için -iz gerekir; değil sözcüğünün ünlüsü i olduğundan ek biçim değiştirmez.

3. değil sözcüğünü siz için doğru kişi ekiyle yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   değilsiniz

   değilsiniz: siz için -siniz gelir; yine i ile.

4. değil sözcüğünü üçüncü kişi için yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   değil

   değil: üçüncü tekil kişide ek gelmez, bu yüzden Ayşe evde değil tamdır.

Bugün kullan

Öğrencilerden bugün kendileri için doğru olmayan dört durumu değil ile yazmalarını isteyin ve her sözcükte ekin değile gelip gelmediğine bakın.