Bu derste öğrencinin yalnızca kalıbın anlamını bilmesini değil, konuşmadaki işlevini seçebilmesini hedefleyin. Önce bir sohbetin akışına eklenen soruyu, ardından aynı zaman diliminde gerçekleşen iki işi gösterin. İki bağlamda da aynı sözün kullanılması, çeviriyi bağlama göre yapmayı gerektirir.
Temel fikir
Bu arada, söylem belirleyicisi olarak ek bilgiye ya da kısa bir konu değişikliğine geçiş sağlar. Cümle başında yeni bilgiyi haber verir; sonda kullanıldığında sonradan eklenen bir düşünce etkisi yaratabilir. İki sözcük ayrı yazılır, ancak söz öbeği parçalanmaz. Zaman bildiren kullanımında ise iki olay aynı süreye yerleşir. Öğrenciden hangi işlevi seçtiğini çevredeki cümlelerle gerekçelendirmesini isteyin.
Örnekler
- Bu arada, yeni işin nasıl?
- Bu arada, çantan bende kaldı.
- Bu arada, yarın müsait misiniz?
- Bu arada, bir şey sorabilir miyim?
- Bu arada, gönderdiğiniz dosyayı henüz açamadım.
- Sen çayı hazırla; ben bu arada masayı kurayım.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenci bu kalıbı her ortamda nazikçe söz kesmenin yolu olarak öğrenmemeli. Ciddi bir açıklamanın ortasında ilgisiz bir konu açmak, kalıp doğru olsa da uygun olmayabilir. Söz sırasını bekleme ile Sözünüzü kesebilir miyim? diye izin istemeyi ayrı ayrı çalıştırın. Yer bildiren burada ile karışıp karışmadığını da denetleyin.
Kendin dene
Bu ___, yarın müsait misiniz? Yeni bir soruya geçiş yapan kalıbı tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
arada
arada: Verilen Bu ile birleşince yarınla ilgili soruya geçiş işaretlenir. Öğrenci burada derse yer bildirir; burada ölçülen, yeni soruyu sohbete ekleme işlevidir.
buarada biçiminin yazımını düzeltin. Kalıbın tamamını yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bu arada
bu arada: Bitişik yazımı düzeltirken iki sözcüğü ayırırız. Bulunma durumu eki ara sözcüğüne bağlıdır; bu sözcüğüne eklenmez.
Sen çayı hazırla; ben bu arada masayı kurayım. Burada bu arada, o sırada anlamında mı, yoksa yeni bir konu mu açıyor? Uygun seçeneği yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
o sırada
o sırada: Çayı hazırlama ve masayı kurma aynı süre içinde gerçekleşir. Bu nedenle bu örnekte konu değişikliği değil, zaman ilişkisi kurulmuştur.
Sözünüzü ___ miyim? Söz kesmek için izin isteyin; kesmek fiilinin uygun biçimiyle yalnızca boşluğu doldurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
kesebilir
kesebilir: Sözünüzü kesebilir miyim? sorusu, konuşma sırasını almak için izin ister. Sözünüzü biçimi nazik hitabı korur; soru, karşıdakine yanıt verme olanağı bırakır.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Bu ___, yarın müsait misiniz? Yeni bir soruya geçiş yapan kalıbı tamamlayın.
buarada biçiminin yazımını düzeltin. Kalıbın tamamını yazın.
Sen çayı hazırla; ben bu arada masayı kurayım. Burada bu arada, o sırada anlamında mı, yoksa yeni bir konu mu açıyor? Uygun seçeneği yazın.
Sözünüzü ___ miyim? Söz kesmek için izin isteyin; kesmek fiilinin uygun biçimiyle yalnızca boşluğu doldurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
İkililere hafta sonu planları üzerine dört replik yazdırın. Bir kişi bu arada ile aklına gelen bir soruyu eklesin; ardından ilk konuya dönsünler. Aynı öğrencilerden kalıbın zaman bildirdiği ayrı bir cümle isteyin ve anlam farkını açıklatın.