Öğrencilerin tanımadıkları birinden yardım istemesini, yardım önermesini ve yardıma ihtiyacı olduğunu söylemesini hedefleyen kısa bir sınıf notu.

Temel fikir

Yardım etmek bileşik eylemdir; yardım edilen kişi yönelme durumundadır: bana, size. Yeterlik eki -ebil ile soru eki mi birleşince rica kurulur: Bana yardım edebilir misiniz? Arkadaşa -sin ile, öneri için miyim ile söylenir: Size yardım edebilir miyim?

Karşılaştırılacak kalıplar
PhraseBuilt fromPerson
Bana yardım edebilir misiniz?et- + -ebil + -ir + mi + -sinizsiz
Bana yardım eder misin?et- + -ir + mi + -sinsen
Size yardım edebilir miyim?et- + -ebil + -ir + mi + -imben
Yardıma ihtiyacım var.yardım + -a; ihtiyaç + -ımben

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Yabancı öğrenciler yardım edilen kişiyi belirtme durumunda söyler (Beni yardım edebilir misiniz?) ve etebilir yazar; doğrusu yönelme durumu ve ünsüz yumuşaması olan edebilir biçimidir.

Kendin dene

  1. Tanımadığınız birine yardım edip edemeyeceğini sorun; eylemi et-, yeterlik eki ve -ir ile kurun, t sesine dikkat edin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    edebilir

    edebilir: et- sözcüğünün sonundaki t, ünlüyle başlayan -ebil ekinden önce d olur; ek yeterliliği sorar.

  2. Siz diye hitap ettiğiniz birine nazikçe yardım önerin; hangi adıl gerekir?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    Size

    Size: karşıdaki kişiye yardım önerildiği için yardım edilen kişi yönelme durumunda söylenir; siz + -e sözcüğü size olur.

  3. Yardıma ihtiyacınız olduğunu söyleyin; yardım sözcüğünü cümlenin gerektirdiği durum ekiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yardıma

    yardıma: gereksinim duyulan şey yönelme durumunda söylenir; kalın ünlü ı sonrası -a gelir.

  4. Bir arkadaşa yeterlik eki olmadan, yalnız et- ve geniş zaman ekiyle sorun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    eder

    eder: arkadaşa yöneltilen yumuşak soruda yalnızca geniş zaman kullanılır; t yine d olur, sonra mi ve -sin gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden istasyonda geçen üç kısa cümle yazmalarını isteyin: tanımadığı birinden yardım isteme, yaşlı komşuya yardım önerme, satıcıya yardıma ihtiyacı olduğunu söyleme.