Bu B1 çalışmasında hedef, teşekkür kalıplarını çoğaltmaktan çok karşılığın konuşmadaki işlevini seçtirmektir. Kalem ödünç verme, bir iş arkadaşına yardım etme ve karşılıklı yardımlaşma durumlarını ayrı ayrı canlandırın.

Temel fikir

Rica ederim, hem yakın hem daha mesafeli ilişkilerde kullanılabilen nazik bir karşılıktır; ederim konuşanı gösterdiği için muhatap tek kişi de olsa bir grup da olsa değişmez. Bir şey değil yapılan yardımın yükünü küçültür; ne demek teşekkürün gerekli olmadığını sıcak bir biçimde anlatabilir. Estağfurullah, teşekkür ya da övgü karşısında alçakgönüllülük bildirebilir; buradaki kullanımda karşı tarafın zahmet kaygısını giderir. Asıl ben teşekkür ederim ise teşekkürü karşı tarafa yöneltir. Kalıpları kesin resmiyet basamaklarına ayırmak yerine önceki söz ve ses tonu ile birlikte değerlendirin.

Karşılaştırılacak kalıplar
Teşekkürü kabul etmeKüçük yardımı önemsiz göstermeTeşekkürü karşı tarafa yöneltme
Rica ederim.Bir şey değil.Asıl ben teşekkür ederim.

Örnekler

  • Rica ederim, Deniz.
  • Bir şey değil, arkadaşlar.
  • Asıl ben size teşekkür ederim.
  • Ne demek, yine yardım ederim.
  • Estağfurullah, hiç zahmet olmadı.
  • Rica ederim, her zaman bekleriz.
  • Bir şey değil, zaten buradaydım.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Özellikle İngilizceden aktarım yapan öğrencinin, teşekkür karşılığında hoş geldiniz demesine dikkat edin: bu söz yeni geleni karşılar. Yazılı çalışmada bir şey değil kalıbının üç ayrı sözcük olduğunu da kontrol edin.

Kendin dene

  1. Rica ile başlayan iki sözcüklü nazik karşılığı yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    rica ederim

    Rica ederim: iş arkadaşı yapılan yardım için teşekkür etmektedir; bu karşılık teşekkürü nazikçe kabul eder. Öğrenci kendi adına konuştuğu için saygılı hitap, konuşanı gösteren eki değiştirmez.

  2. Kalem ödünç vermenin zahmet olmadığını anlatan karşılığı tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    şey

    şey: ödünç verilen kalem küçük bir yardımdır; tamamlanan söz, bunun zahmet olmadığını anlatır. Yazıda bu sözcük hem bir hem de değil sözcüğünden ayrı kalır.

  3. Teşekkürü karşı tarafa yönelten sözü tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    asıl

    Asıl: iki tarafın da birbirine yardımı dokunmuştur. Konuşan, kendi teşekkür borcunu öne çıkarır; karşısındakinin teşekkürünü yanlış bulduğunu söylemez.

  4. Zahmet kaygısını gideren karşılığı seçin: estağfurullah mı, hoş geldiniz mi?

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    estağfurullah

    Estağfurullah: önceki söz, yardımın zahmet verdiği kaygısını taşır. Devamındaki hiç zahmet olmadı bu kaygıyı giderdiği için alçakgönüllü bir karşılık uygundur; karşılama sözü uygun olmaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden kalem ödünç verme, iş arkadaşına yardım etme ve komşuyla yardımlaşma üzerine üç kısa konuşma isteyin. Her konuşmada farklı bir karşılık seçsinler; ardından seçimlerinin işlevini açıklasınlar.