Bu B1 dersinde harita görselini adın durum ekleri, iyelik ve belirtisiz ad tamlaması için kullanın. Önce öğrencinin hangi haritadan söz ettiğini, sonra haritanın kime ait olduğunu ve haritada ne bulunduğunu sorun.

Temel fikir

Harita sözcüğünün gövdesi çekimde değişmez; son ünlü a olduğu için haritalar, haritayı ve haritamız biçimleri kullanılır. Ortadaki i ekin ünlüsünü belirlemez. Şehir haritası belirtisiz ad tamlamasıdır; buradaki -sı, kişisel sahiplik bildirmekten çok iki ad arasındaki ilişkiyi kuran tamlanan ekidir. Durum ekini tamlamanın sonuna getirerek çekimi gösterin.

Karşılaştırılacak kalıplar
BiçimAnlam / kullanım
haritaYalın durum
haritayıBelirtme durumu
haritayaYönelme durumu
haritadaBulunma durumu
haritadanAyrılma durumu
haritanınİlgi eki
haritaylaAraç / birliktelik
haritalarÇoğul
haritamBirinci tekil kişi iyeliği
haritanİkinci tekil kişi iyeliği
haritasıÜçüncü tekil kişi iyeliği
haritamızBirinci çoğul kişi iyeliği
haritanızİkinci çoğul kişi iyeliği
onların haritalarıÜçüncü çoğul kişi iyeliği; harita sayısı bağlama bağlı
haritalarımızÇoğul + birinci çoğul kişi iyeliği
şehir haritasıBelirtisiz ad tamlaması
şehir haritasındaBelirtisiz ad tamlaması + bulunma durumu

Örnekler

  • Haritayı masaya seriyoruz.
  • Bu haritada patikalar görünmüyor.
  • Haritalarımız çantada duruyor.
  • Haritaya bir işaret koy.
  • Haritadan uzaklığı hesaplıyoruz.
  • Haritanın kenarı yırtılmış.
  • Şehir haritasında köprü yok.
  • Onun haritası daha ayrıntılı.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci şehir haritada yazarsa tamlanan ekini, şehir haritasıda yazarsa aradaki n sesini atlamış olur. Düzeltirken önce şehir haritası öbeğini kurdurun, ardından şehir haritasında biçimine geçin; yalın adla kullanılan haritada biçimiyle karşılaştırın.

Kendin dene

  1. Belirli nesneyi belirtme durumuyla tamamlayın: Masaya serilen şey harita.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haritayı

    haritayı: Masaya serilen belirli bir nesne söz konusudur. Belirtme eki eklenirken gövdenin sonundaki a korunur; iki ünlü arasına y girer.

  2. Birden çok harita bize ait. Boşluğa çoğul ve iyelik eklerini içeren tek sözcük yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haritalarımız

    haritalarımız: Birden çok harita konuşanın grubuna aittir. Öğrencinin çoğul ekini iyelikten önce getirdiğini kontrol edin: harita + lar + ımız.

  3. Şehir sözcüğüyle kurulan belirtisiz ad tamlamasına bulunma eki getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haritasında

    haritasında: Köprü, herhangi bir haritada değil, şehir haritasında aranıyor. Tamlanan eki -sı korunur ve bulunma ekinden önce n gelir.

  4. İşaretin ekleneceği haritayı yönelme durumuyla belirtin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    haritaya

    haritaya: İşaretin ekleneceği hedef haritadır. Bu yüzden yönelme durumu gerekir; ünlüyle biten gövdeye -ya eklenir.

Bugün kullan

Öğrencilerden küçük bir şehir haritası çizmelerini isteyin. Köprünün haritada bulunmasını, haritayı masaya sermeyi ve grubun haritalarının yerini üç cümlede anlatsınlar. Tamlanan eki, belirtme durumu ve çoğul iyelik biçimini ayrı ayrı işaretlesinler.