Bu notta yol örneğiyle ünsüzle biten bir adın çekimi ve belirtisiz ad tamlaması çalışılır.

Temel fikir

Yol ünsüzle biten bir addır; ekler doğrudan gelir ve l yumuşamaz: yollar, yolum, yolu, yola, yolda, yoldan. Son ünlü o kalın ve yuvarlak olduğu için ekler -lar, -u, -um, -un biçimini alır. «Bir yere giden yol» anlamı belirtisiz ad tamlamasıyla kurulur: okul yolu.

Karşılaştırılacak kalıplar
SözcükEkBiçim
yol-laryollar
yol-umyolum
yol-uyolu
yol-umuzyolumuz
yol-ayola
yol-dayolda
yol-danyoldan
yol-u + -n + -dayolunda

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler «okula giden yol» için yönelme durumuyla okula yol demeye çalışır; doğrusu okul yolu ya da okula giden yol biçimidir. Yolda (bulunma) ile yola (yönelme; yola çıkmak) da karıştırılmamalıdır.

Kendin dene

  1. yol sözcüğüne «benim» anlamı veren iyelik ekini getirin.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yolum

    yolum: ad ünsüzle bittiği için birinci kişi iyelik eki -um olur; son ünlü kalın yuvarlak o olduğundan ek u ünlüsünü alır.

  2. yol sözcüğünü «yolda» anlamı verecek durum ekiyle yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yolda

    yolda: bulunma durumu eki, ötümlü l'den sonra d ile başlar; burada «yol üzerinde» anlamı vardır.

  3. okul ve yol sözcüklerinden «okul yolu» anlamlı tamlamayı yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    okul yolu

    okul yolu: tamlayan eksiz kalır, tamlanan yol üçüncü kişi iyelik eki -u'yu alır; tamlamayı kuran budur.

  4. yol sözcüğünü «yola çıkmak» kalıbına uygun biçimde yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yola

    yola: yola çıkmak kalıplaşmış bir sözdür; yol yönelme durumu eki -a'yı alır, ünsüzden sonra kaynaştırma harfi gerekmez.

Bugün kullan

Öğrencilerden okula, işe ya da çarşıya giderken izledikleri yol hakkında yolda, yoldan ve okul yolu gibi bir tamlama ile üç cümle yazmalarını isteyin.