Bu derste öğrencinin bildiği durum eklerini hastane üzerinde birleştirin. Amaç, yalın ad ile belirtisiz ad tamlamasının son unsuruna gelen ekleri ayırt etmektir. Hastanemiz örneğinde iyeliğin mülkiyet dışında bir ilişki de kurabildiğini gösterin.

Temel fikir

Son ünlü e olduğu için hastaneler, hastanede ve hastanemiz biçimleri kullanılır; sözcükte ünsüz yumuşaması yoktur. Tahtada hastaneyi ile hastanesi biçimlerini karşılaştırın. Çocuk hastanesi tamlamasında tamlanan eki korunur; durum ekinden önce zamir n’si gelir: çocuk hastanesine, çocuk hastanesinde.

Karşılaştırılacak kalıplar
İşlevBiçim
Yalın durumhastane
Çoğulhastaneler
Belirtme durumuhastaneyi
Yönelme durumuhastaneye
Bulunma durumuhastanede
Ayrılma durumuhastaneden
İlgi durumuhastanenin
Birinci tekil kişi iyelikhastanem
İkinci tekil kişi iyelikhastanen
Üçüncü tekil kişi iyelikhastanesi
Birinci çoğul kişi iyelikhastanemiz
İkinci çoğul kişi iyelikhastaneniz
Üçüncü çoğul kişi: tek / birden çok hastaneonların hastanesi / onların hastaneleri
Çoğul + birinci çoğul kişi iyelikhastanelerimiz
İyelik + bulunma durumuhastanemizde
Belirtisiz ad tamlaması + yönelmeçocuk hastanesine

Örnekler

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenci yalın addaki hastaneye biçimini genelleyip çocuk hastanesiye yazabilir. Düzeltirken yalnız son harfi değiştirmeyin; önce tamlamayı kurdurun, ardından yönelme ekini ekletin. Buradaki -si bir çocuğun sahipliğini anlatmaz.

Kendin dene

  1. Yönelme durumunu kullanarak boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hastaneye

    hastaneye: bu cümlede gidilen yer sorulur. Ünlüyle biten ada yönelme eki gelirken araya y girer; bulunma eki gidişin hedefini vermez.

  2. Boşluğa adın çoğul biçimini yazın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hastaneler

    hastaneler: cümle birden çok hastaneyi anlatır ve adın önünde sayı yoktur. İki hastane örneğinde ise çokluk zaten sayıyla belirtildiği için ad yalın kalır.

  3. Birinci çoğul kişi iyelik ekiyle tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hastanemiz

    hastanemiz: bizim sözü birinci çoğul kişiyi gösterir; ünlüden sonra -miz gelir. Bu biçimde hastane tektir, birden çok hastane için hastanelerimiz gerekir.

  4. Çocuk hastanesinde çalıştığınızı söylemek için boşluğu tamamlayın.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    hastanesinde

    hastanesinde: çalışma yeri belirtildiğinden bulunma durumu gerekir. Çocuk hastanesi tamlamasının sonuna önce zamir n’si, ardından -de gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden hayalî bir hastaneye gidişi, orada çalışmayı ve hastanenin bahçesini anlatan üç cümle isteyin. Sonra ilk cümledeki yeri çocuk hastanesiyle değiştirip ekin nasıl değiştiğini açıklatın.