Bu derste öğrenciler tatil adını yalnızca bir sözlük karşılığı olarak değil, cümlede görev alan bir ad olarak kullanır. Önce tek bir tatil dönemi üzerinden ilerleyin; ardından farklı yıllardaki tatilleri karşılaştırarak çoğul ve iyelik eklerini çalıştırın.
Temel fikir
Adın gövdesi ek aldığında değişmez; son ünlüye uygun biçimler tatiller, tatilim ve tatilimiz olur. Tatile gitmek, tatilde olmak ve tatilden dönmek öbeklerini aynı plan üzerinde göstererek yönelme, bulunma ve ayrılma durumlarını karşılaştırın. İyelik eki hâl ekinden önce gelir: tatilimizde. Üçüncü tekil kişi iyeliğinden sonra hâl eki getirildiğinde araya n girer: onun tatilinde.
| Biçim | Kullanım veya anlam |
|---|---|
| tatil | yalın biçim |
| tatiller | çoğul |
| tatili | belirtme durumu |
| tatile | yönelme durumu |
| tatilde | bulunma durumu |
| tatilden | ayrılma durumu |
| tatilin | tamlayan eki |
| benim tatilim | birinci tekil kişi iyeliği |
| senin tatilin | ikinci tekil kişi iyeliği |
| onun tatili | üçüncü tekil kişi iyeliği |
| bizim tatilimiz | birinci çoğul kişi iyeliği |
| sizin tatiliniz | ikinci çoğul kişi iyeliği |
| onların tatili / onların tatilleri | üçüncü çoğul kişi iyeliği; tek veya birden çok tatil |
| tatillerimiz | çoğul + birinci çoğul kişi iyeliği |
| onun tatilinde | üçüncü tekil kişi iyeliği + bulunma durumu |
| tatilimizi | birinci çoğul kişi iyeliği + belirtme durumu |
Örnekler
- Bu yaz tatile gidiyoruz.
- Annem bugün tatilden dönüyor.
- Biz tatilde erken kalkmıyoruz.
- Tatilimiz iki hafta sürecek.
- Bu tatili uzun zamandır planlıyoruz.
- Yaz tatilleri burada çok sakin geçiyor.
- Onun tatilinde her gün yağmur yağdı.
- Tatilin son günü evde dinlendik.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrencinin bildiği dilde tatil anlamındaki sözcük çoğul olabilir; bu özellik Türkçeye doğrudan aktarılmamalıdır. Tek dönem için genellikle tatil, birden çok dönem için tatiller kullanılır. Çoğul biçimde iki l bulunduğunu ve Bu tatili planlıyoruz cümlesindeki -i ekinin iyelik değil belirtme eki olduğunu denetleyin.
Kendin dene
Yarın ___ gidiyoruz. (tatil) — Yönelme durumunu kullanın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tatile
tatile: gidiyoruz yüklemi, tatili yönelinen hedef olarak sunar. Boşluğa yönelme durumu gerekir; bulunma durumu aynı ilişkiyi kurmaz.
Bu ___ hiç unutmayacağız. (tatil) — Belirtili nesneyi tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tatili
tatili: bu sözcüğü, unutulmayacak belirli tatili gösterir. Yüklemin belirtili nesnesi olan bu ada getirilen -i, burada bir sahibi belirtmez.
Bizim ___ genellikle kısa sürüyor. (tatil; çoğul) — Çoğul ve birinci çoğul kişi iyeliğini birleştirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tatillerimiz
tatillerimiz: Yönerge birden çok tatil ve birinci çoğul kişi iyeliği ister. Önce tatiller, ardından -imiz kurulur; yalnız tatilimiz yazılması çoğul anlamını karşılamaz.
Onun ___ köyde kaldık. (tatil) — Üçüncü tekil kişi iyeliğinden sonra bulunma durumunu kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
tatilinde
tatilinde: onun ögesi üçüncü tekil kişi iyeliğini belirler. Tatili biçiminden sonra n ve bulunma eki gelir; köyde kalma olayı o tatil döneminin içindedir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Yarın ___ gidiyoruz. (tatil) — Yönelme durumunu kullanın.
Bu ___ hiç unutmayacağız. (tatil) — Belirtili nesneyi tamamlayın.
Bizim ___ genellikle kısa sürüyor. (tatil; çoğul) — Çoğul ve birinci çoğul kişi iyeliğini birleştirin.
Onun ___ köyde kaldık. (tatil) — Üçüncü tekil kişi iyeliğinden sonra bulunma durumunu kurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden hayalî bir tatilin başlangıcını, tatilde yaptıklarını ve dönüşünü anlatan üç cümle isteyin. Sonra benim tatilim öbeğini bizim tatillerimiz biçimine dönüştürüp her ekin kattığı anlamı açıklamalarını sağlayın.